ابو القاسم سلطانى

187

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

از كاپيتولهاى گياه به صورت ضماد براى التيام بخشيدن به زخمها و رفع آماس استفاده مىشود . اشكال داروئى : 1 - دم‌كرده 20 در هزار كاپيتولها كه پس از سرد شدن صاف نموده و براى افزايش ترشح صفرا روزى دو فنجان مصرف مىشود همچنين براى شستشوى زخمها مىتوان از اين دم‌كرده استفاده نمود . 2 - جوشانده : 10 گرم كاپيتول را در يك ليتر آب به مدت سى دقيقه جوشانده پس از صاف كردن سه فنجان در روز براى پائين آوردن تب استفاده مىنمايند . امروزه اين گياه در كشورهاى عربى بنام رجل القط ، برسيه و به پارسى پنجه گربه ( شليمر ) ناميده مىشود . Code - 519 آه‌ياانا Anthemis arabica L گياهى است بومى كشورهاى عربى و در سوريه بهار و غريب عربى ناميده مىشود . گل‌ها حاوى اسانس ، رزين ، تانن و صمغ است . از دم‌كرده و عصاره گياه به عنوان مسكن و خلطآور استفاده مىشود و به صورت ضماد و به عنوان مسكن مصرف مىشود . Code - 520 اقحوان اصفر Anthemis arvensis L گياهى است يك ساله ، كوچك به بلندى تا 40 سانتيمتر از خانواده كمپوزه كه در آسيا ، افريقا و جنوب اروپا به‌طور وحشى ديده مىشود . برگ‌ها به تقسيمات باريك درآمده‌اند ، كاپيتول گياه داراى دو نوع گل لوله‌اى زرد و زبانه‌اى سفيد مىباشد بوى آن ملايم و مزه آن تلخ است . پزشكان مسلمان قرون اوليه هجرى چندين نوع گياه از جنس Anthemis را بهار ناميده‌اند كه از آن جمله اقحوان اصفر Anthemis arvensis L ، اربيان A . Cotula L و بهار ( بهار برى ) A . tinctoria L مىباشد . اثرات درمانى اين گياهان را مانند اقحوان كبير Chrysanthemum parthenium L ذكر نموده اند . پزشكان مسلمان اسپانيائى اين گياه را بهار ناميده‌اند و پزشكان مسلمان ايرانى دو گياه اخير را بهار ناميده‌اند . ابن بيطار گويد بهار اقحوان اصفر است كه گياه‌شناسان اندلسى ( اسپانيائى ) آن را مقازجه 1 * ناميده‌اند و به بربرى عين اعلى 2 * و در اندلس به خبز القراب 3 * معروف است ( جامع مفردات ج 1 - 119 ) . تركيبات شيميائى : گياه حاوى آنته‌ميك اسيد مىباشد .