مصطفى النوراني الاردبيلي
61
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
است . در موارد عدم اشتها و نارسائى اعمال هضم از داروهاى خوب مىباشد . در كمخونيها و نيز در پايان بيماريها ، به منظور تقويت عمومى بيمار تجويز مىشود . بهعلاوه اثر ضد اسهال و رفع استفراغهاى منشأ عصبى داشته در تب نوبه و رفع عوارض ناشى از اسكوربوت نيز اثر مفيد ظاهر مىنمايد . مصرف مقدار زياد آن ايجاد استفراغ و مسموميت مىكند . از تنطور كلمبو ، بلادون و اليكسير پاره گوريك ، نوعى ميكستور براى رفع درد معده تهيه مىكنند . اين گياه در ايران نيست و محل رويش آن در سواحل شرقى آفريقا ، جنگلهاى موزامبيك ، ماداگاسكار و برخى نواحى مجاور آنها است . « 1 » * كلك [ مشخصات ] گياهى پيچى است كه در دامنههاى البرز ، اطراف اصفهان ، شيراز ، لرستان و در بلوچستان و در دامنههاى كوه تفتان و در دشت نظير مىرويد و گلهاى آن به رنگ زرد و پشت گل برگها مايل به قهوهاى است . ساقه آن كم و بيش خزى و گاهى سرخ رنگ است . نام محلى آن در درّه كرج كلك است و نام كلك چال در شمال تهران شايد بهعلت وجود اين گياه در آن محل باشد . تركيبات شيميايى : در گياه كلك وجود اسيد سيانيدريك و اينوزيتول تأييد شده است . سمّى بودن و مزه تند و گزنده آن در اثر وجود آنمونين است . « 2 » * كلم [ مشخصات ] گياهى است از تيره صليبيان كه داراى انواع و اقسام متعدد است ( در حدود 20 گونه از آن وجود دارد ) . اقسام مختلف اين گياه را به مناسبت استفاده غذايى كشت مىكنند و
--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 98 ، 97 ، 94 ، 93 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 181 .