مصطفى النوراني الاردبيلي

59

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

وصب ( مرض ) را مىبرد » . « 2 » عبد اللّه بن احمد طايى از امام رضا عليه السلام از پدراش از حضرت على عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله كه فرمود : « بر شما باد كشمش كه زهره را مىگشايد ، بلغم را مىبرد ، پىها را محكم مىنمايد ، خستگى را رفع مىكند ، اخلاق را خوب مىنمايد و نفس را پاك و غم را مىبرد » . « 3 » * زبد البحر ، كف دريا [ مشخصات ] كف دريا اسم فارسى است . به عربى زبد البحر و به يونانى فرينون و به رومى فلوس پلاسيوس و به هندى سمندر پهين نامند و آن جسمى است مركب از اجزاى ارضيه كثيفه و اجزاى موانيه لطيفه مجتمع با رطوبت دريا به امتزاج تام حتى كه جسمى حجرى مىشود و آن را نزد بعضى حجر قيشور گويند و به سبب تحريك امواج در كنار بحر قلزم به روى سنگها مجتمع و متكون مىگردد . و آن پنج قسم مىباشد يكى اسفنجى شبيه به اسفنج در شكل سطبر و زرد رنگ ثقيل . دوم ؛ ظفرى شبيه به ناخنه چشم مايل به سفيدى بسيار متخلخل است . سوم وردى فرفيرى رنگ و سبك و اين را دودى به سبب مشابهت شكل آن به كرم و به شيرازى كرم ايوب نامند . چهارم ؛ صوفى شبيه به پشم چرك‌آلود است و سفيد رنگ مايل به زردى و آن را اقينون گويند . پنجم ؛ فطرى در شكل و سفيد و سبك و ظاهر آن املس و باطن خشن است و تند طعم و بى بوى و اين از همه اقسام قوىتر است و در جزيره‌اى كه آن را سعوسبون نامند و اهل بلاد آن را ثابوس اخى نامند بسيار به هم مىرسد و بهترين آنها آن است كه دردى يعنى به رنگ گل سرخ مايل به زردى با اوصاف قسم پنجم باشد . گرم و خشك است و طلاى آن با سركه بر بدن جهت لاغر كردن بدن و گداختن

--> ( 2 ) - طب الائمه ، ص 137 ؛ مكارم الاخلاق ، ص 200 . ( 3 ) - خصال ، ص 344 .