مصطفى النوراني الاردبيلي

21

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

را كاسنى و برى را طرخشقوق نامند . و در صيدنه گويد : « قال على بن المنجم : هو الهندباء بالفارسية و الخس بالعربية » . در تحفه صفحه 262 گويد : هندباء را به فارسى كاسنى نامند و آن بستانى و برى مىباشد و بستانى آن دو قسم است : يكى را برگ بزرگ و دراز و با خشونت و مايل به تلخى و گلش كبود و بزرگ و او را هندباء شامى نامند و يكى را برگ كوچك و گلش كبود و ريزه و تلخى او بيشتر و او را هندباء البقل نامند . در شرح اسماء صفحه 114 گويد : « هى باليونانية انطوبيا و هى انواع اسمه بالعربية يعضيد . . . و منه نوع آخر برّى و هو الذى يسمى فى كتب الطب طلخشقوق و هو الطرخشون » . امام صادق عليه السلام فرمود : بر تو باد كاسنى كه نطفه را زياد مىكند و صورت را زيبا مىنمايد . « 1 » شعيب عقرقوقى از ابى بصير از امام صادق عليه السلام كه فرمود : هر كس وقت خواب هفت برگ كاسنى در شكم او باشد در آن شب از قولنج در امان است . « 2 » محمد بن فيض گويد : با امام صادق عليه السلام در اول روز بوديم ، سفره‌اى را آوردند كه در آنجا پير مردى كاسنى را از سبزى كنار مىگذاشت و از آن اعراض مىنمود ، امام به وى فرمود : شما گمان مىكنيد كه كاسنى سرد است در حالى كه چنين نيست ، بلكه آن معتدل است و فضيلت آن بر ساير سبزيها مانند فضيلت ما است بر ساير مردم . « 3 » تمّار گويد : شنيدم امام صادق عليه السلام مىفرمود : هر كس كاسنى بخورد كارش آسان مىگردد ، گفتم : كثافت حيوانات را زير آن مىريزند ؟ فرمود : چيزى از آن به كاسنى نمىرسد . « 4 » محمد بن ابى بصير از پدرش نقل مىكند كه به امام از هيجان سر ، دندان و ضربان چشمم شكايت كردم تا اين كه صورتم ورم پيدا كرده فرمود : بر تو باد اين كاسى و بر روى

--> ( 1 ) - محاسن ، ج 2 ، ص 509 ؛ كافى ، ج 6 ، ص 363 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - همان . ( 4 ) - همان ، ج 2 ، ص 510 .