مصطفى النوراني الاردبيلي

97

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

گياهى است چند ساله ، كوچك ، پوشيده از تارهاى زبر . برگهاى آن متناوب شبيه برگ كاهو ، ريشه آن كمى ضخيم است و در ريشه‌اش مادّه‌اى به رنگ قرمز تيره وجود دارد كه ماده عامل آن است و به‌عنوان رنگ نيز از آن استفاده مىشود . تركيبات شيميايى : در ريشه گياه ماده عامل رنگى به نام آلكانين يا آنخوزين وجود دارد . خواص - كاربرد : ريشه آن محلّل اخلاط ، مزه آن تلخ است و اسهال را بند مىآورد و قاعده‌آور است . خوردن برگ آن با سركه رقيق براى بند آوردن اسهال مفيد مىباشد . در چين از ريشه آن به‌عنوان معرّق و محلّل و براى فروكش كردن تاولهاى آبله مصرف مىشود . « 2 » شجر البلوط مشخصات : در كُتب طبّ سنّتى با نام « شجر البلوط » و « سنديان » آمده است . درخت جنگلى است كه از نظر ارتفاع و شكل خيلى متنوّع است . برگهاى درخت بلوط عموما متناوب با شكلهاى متفاوت ولى اغلب كناره برگها داراى دندانه است كه در اكثر گونه‌ها دندانه‌ها درشت و قوسى و در برخى گونه‌ها نيز دندانه‌ها ريز و نوك تيز است . تركيبات شيميايى : در پوست فعّال ساقه‌هاى جوان مقدار تانن به 18 - 16 درصد مىرسد . آزمايشهايى كه در گالهاى آن به عمل آمده نشان مىدهد كه مقدارى الاجيك اسيد يافت مىشود و ماده عمده تشكيل دهنده تانن آن پنتادى گالويل گلوكوز است .

--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 285 .