مصطفى النوراني الاردبيلي

329

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

عباسى در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى كمثرا نام برده مىشود . در مناطق ايران نامهاى محلى متنوعى دارند از جمله شاه ميوه ، عباسى ، شاه امرود . مشخصات : درختى است كه در مناطق سردسير كوهستانى لطيف و شاداب مىشود ولى در مناطق مختلف ايران از مرطوب و نيمه مرطوب تا كمى خشك و نيمه خشك كاشته مىشود . ريشه درخت گلابى عمودى است و به‌طور مخروطى و ضخيم در زمين فرو مىرود . تكثير درخت عملًا از طريق پيوند انجام مىگيرد . پيوند گلابى ممكن است روى پايه مادرى كه از بذر آن به دست مىآيد ، انجام گيرد . تركيبات شيميايى : در برگهاى تازه آن 9 / 2 - 8 / 0 درصد تانن مشخص شده است . در برگهاى خشك آن 3 / 1 - 3 / 0 درصد اورسوليك اسيد يافت مىشود . در پوست ريشه و ساقه درخت وجود گلوكوزيدى به نام فلوريدزين مشخص شده است . خواص - كاربرد : به‌طور كلى قابض و آرام بخش و تب بر است . از لحاظ خواص ، مقوّى و فرح‌آور و قابض و در عين حال مليّن است . دماغ را تر و تازه مىكند . مقوّى قلب و معده و هاضمه است و رافع خفقان و تشنگى است . « 2 » عتم معمولًا براى روغن گيرى و خوراك بيشتر مورد مصرف است و نام محلى آن در جنگلهاى كردستان و در سپيد دشت لرستان « كلكُم » و « كلكام » است . در شاه‌پسند

--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 187 .