طين ارمنى ، به فتح الف و سكون راء مهمله و فتح ميم و كسر نون و ياى مثناة تحتانيه نسبت به سريانى : حمادرمنايا و به يونانى : بيلاطرينون و به رومى : قلاارميانا مىنامند . ماهيّت آن گلى است سرخ تيره ، جگرى رنگ با نرمى اندك و چربى و غرويت كه به زبان بچسبد ، و خوشبو و در طعم شبيه به خاك باشد و از ايران و ارمنيه آورند و گاه بر حجر ارمنى نيز به مجاز اطلاق مىنمايند و بهترين آن نرم املس ، چرب خالص ، صاف از سنگريزه و رمل چسبنده به زبان طلايى رنگ آن است . طبيعت آن : سرد در اوّل و خشك در دوّم . افعال و خواص آن : قابض و مغذّى و مقوّى قلب و حابس نزف الدم و نفث الدم صدد و بطن و رحم و امعاء و معده و بواسير و بول و به جهت قروح آنها و قلاح دهان و منع نزلات عظيمه منهدم به‌سوى سينه و ضيق النفس و سرفه و سل و حميات و ربو حادث از آنها و جهت حبس اسهال شربا بسيار نافع ، به جهت شدّت به تجفيفى كه دارد رادع اورام است و به جهت و با و طاعون چون پيش از حدوث آن چند روز و با در آن هنگام نيز با سركه و گلاب اگر تب نباشد و الّا با آب و سركه بخورند و بر ورم آن طلا نمايند امان يابند از آن ، و با اقاقيا جهت كسر عظام طلا و ذرور آن جهت حبس نزف الدم كل اعضاى ظاهرى و تخفيف قرح رطبه مفيد مىباشد . مضرّ طحال و مصلح آن مصطكى و گلاب ، مقدار شربت آن از نيم درهم تا دو درهم ، بدل آن : طين مفره و طين حجازى است . « 1 » چنان كه در ذيل مادّه ( طين ) نگارش شده ، هروى از طين ارمنى يا گل ارمنى در ذيل همين عنوان ( طين ) بحث كرده است نه در زير عنوان مستقله ، در ترجمه صيدنه چنين آمده است : گل ارمنى گلى است كه از زمين آرمينه كه به زمين قباد نزديك است به اطراف مىبرند و آن را سنگ ارمينى مىگويند . به سبب صلابت جرم آن در بيمارى و با ، سودمند مىباشد و رنگ آن مايل به زردى است . « 2 » اين گل را از بلاد ايروان مىآورند ، سرخ تيره جگرى و با نرمى و اندك چربى مىباشد در دوّم سرد و در آخر آن خشك و در رفع و با و طاعون و رادع اورام و قطع سيلان خون اعضاء و اسهال مثل گل مختوم و جهت

--> ( 1 ) - قرابادين كبير ، ص 283 . ( 2 ) - فرهنگ داروها و واژه‌ها ، ص 258 .