مصطفى النوراني الاردبيلي

262

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

يافت مىشود و دانه‌هاى تازه ، داراى پروتئوليتيك انزيم و ليپوليتيك آنزيم مىباشند . در گلهاى آن در حدود 5 / 1 درصد ، گلوكوزيد بوتيرين و 3 / 0 درصد بوتئين ، 04 / 0 درصد بوتين ، 02 / 0 درصد از يك گلوكوزيد نامشخص و يك هتروزيد مىباشد . خواص - كاربرد : به‌عنوان قابض در موارد اسهال خونى مصرف دارد . از دانه‌هاى گياه به‌عنوان داروى ضدّ كرم و براى از بين بردن انگلهاى داخل شكم خورده مىشود . دانه‌هاى آن پهن و قرمز مايل به قهوه‌اى و داراى لكّه‌هاى سفيد است . برگهاى گياه ، قابض و تونيك است و گلهاى آن قابض ، مدرّ و براى تصفيه خون و به‌عنوان افزاينده نيروى جنسى ، تجويز مىشود . از برگها و دانه آن نيز در موارد گزش مار استفاده مىشود . « 2 » صمغ الانجدان مشخصات : صمغ ، رزينى است كه در ايران انواع آن با نامهاى آنقوزه ، آنغوزه ، انغوزه هراتى و . . . ناميده مىشود و در كُتب سنّتى با نامهاى حلتيت ، صمغ الانجدان و . . . ياد شده است . اين صمغ رزينى از گياهى گرفته مىشود كه به فارسى انگدان و انگُدان و در كُتب طبّ سنّتى انجُدان و انجدان نام برده مىشود . گياهى است علفى چند ساله ، ريشه آن كمى ضخيم و گوشتى ، برگهاى آن بسيار بريده و غبارى ، ساقه آن مجوف و گوشتى . گلهاى آن به رنگ زرد و به‌طور گروه چتر مانند در انتهاى ساقه ظاهر مىشود . ميوه اين گياه داراى دو تخم به رنگ قهوه‌اى تيره و سياه ، بيضى كمى پهن و بسيار بدبو مىباشد . تركيبات شيميايى : ريشه گياه داراى مواد آزارزينوتانول ، فروليك اسيد ، اسانس روغنى فرّار ، پينن ،

--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 41 .