مصطفى النوراني الاردبيلي
259
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
يا عصاره برگها براى قطع هر نوع خونريزى مفيد است . براى التيام سوزاك و سرماخوردگى نافع است . تخم آن داراى مواد مغذّى است . مسكّن ، تونيك و اشتهاآور مىباشد ، براى جهاز تنفّسى مفيد است . « 1 » صمغ روايت : يقول صلى الله عليه و آله : تعالجوا و لا تتكلموا فأن اللّه الّذى أمرض قد خلق الأدوية المتعالج بها بلطيف صنعه ، و جعل بعض الحشائش و الخشب و الصموغ و الأحجار أسبابا للشفاء من العلل و الأدواء ، فهى تدلّ على عظيم قدرته و واسع رحمته . پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود : معالجه كنيد و توكّل غلط نكنيد ، آن كه مريض كرده ، ادويه را آفريده است با صنعت لطيف خود . و داروهايى كه با آن معالجه مىكنند و بعضى از گياهها و چوبها و صمغها و سنگها را اسباب شفا قرار داده از مرضها و دردها ، و آنها دلالت مىكند به قدرت بزرگ و رحمت واسعه او . « 2 » مشخصات : صمغ ، رطوبت منجمده نباتات است كه از آنها تراوش كرده ، خشك مىشود . « 1 » مايع كم و بيش لزج و چسبناكى كه از برخى درختان به خارج ترشّح مىشود و در مجاورت هوا منجمد شده ، سختى مخصوصى پيدا مىكند و در صنعت از آن استفاده مىنمايند و صمغها معمولًا موادّى هستند كه از تغيير و تبديل شامه ياخته گياهى حاصل مىشوند . آنها در الكل حلّ نمىگردند ولى در آب آماس كرده ، محلول كاذب مىسازند . صمغها از اختلاط چند قند مركّب تشكيل شدهاند . صمغ ، اسم عربى است و نيز به عربى عرق الشجر نامند ، به يونانى فرقيون و قومامون و قوميد و به سريانى قاموز و به رومى و ينون و به فارسى ژو و شلم و گوج و به هندى گوند و گاد گويند . صمغ هر نباتى در طى ذكر آن مذكور شد و خواهد شد و مراد از مطلق
--> ( 1 ) - همان ، ج 3 ، ص 48 . ( 2 ) - بحار ، ج 62 ، ص 71 . ( 1 ) - تحفه حكيم ، ص 172 .