مصطفى النوراني الاردبيلي
240
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
صبر مشخصات : عصاره برگ گياهى است كه به فارسى « صبر » ، « صبر زرد » و « چادروا » و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى « صبر » و « صبارا » و « صبر سقوطرى » مىآيد . اين گياه اغلب ، بدون ساقه يا داراى ساقه كوتاه و برگهاى آنها ضخيم گوشتى و گروهى به رنگ سبز مايل به قرمز ، دراز و نوك تيز كه در كنار برگها در بعضى از گونهها خارهاى نوك تيزى ديده مىشود . در برگهاى صبر ، عصاره فراوانى وجود دارد كه شفاف ، چسبنده ، سبز رنگ و خيلى تلخ و منبع مادّه شيميايى صبر است كه از آن استخراج مىشود . تركيبات شيميايى : 1 - اسانس به مقدار كم ، كه بوى مخصوص از انواع آلوئس مربوط به آن است . 2 - رزين به مقدار 12 تا 13 درصد ، كه غير محلول در كلروفرم است و قسمت غير مسهلى آلوئس را تشكيل مىدهد . 3 - يك آمودين به نام : آلوامودين كه جزئى از آن به حالت آزاد و قسمت زيادتر آن به حالت گلوكزيدى وجود دارد . اين آلوامودين ، ايزومرى از فرانگولاامودين است كه يك متيل ترى اكسى آنتراكينون مىباشد . آلوامودين ، بهصورت ذرّات سوزنى شكل به رنگ نارنجى در تولوئن به دست مىآيد . در گرماى 223 - 224 درجه ذوب مىشود و به مقادير زياد در اتر ، بنزين ( رنگ زرد ايجاد مىكند ) ، محلول آمونياك و اسيد سولفوريك ( رنگ مرجانى ايجاد مىكند ) حل مىشود . 4 - آلوئينها كه مطالعات بسيارى درباره آنها صورت گرفته خلاصه آن به شرح زير است : در سال 1846 دانشمندى به نام Robiquet از آلوئس سوكوترن ، مادّه آمرف و تلخى