مصطفى النوراني الاردبيلي
225
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مورث سرعت و رقت منى است ، مقدار خوراك از 36 گرم تا 84 گرم است ، احشاء و معده و جگر را قوت مىدهد ، گرمى دل و جگر و معده را كم مىكند ، خشونت سينه را نرم مىكند . بعضى جاها با آش جو و روغن بادام بهطور مسهل مىخورند ، مصلح آن روغن بادام ، عرق گلاب و باديان است . « 1 » اگر هندوانه را ببرند و در يخچال بگذارند كه يخ نزند و صبح ناشتا 5 مثقال از شيرخشت را در آب داخل كند با هندوانه بخورند ، مفيد است . شيرخشت براى بچههايى كه مبتلا به سرخك شدهاند تجويز مىشود . ده تا صد گرم در آب گرم يا شير ميل كنند . شيرخشت كاملترين دارو در بيمارى برونشيت مزمن و حصبه است . اين دارو داراى مواد قندى و صمغى است ، ملين و خنك است ولى قوه باه را ضعيف مىكند . در زمان قديم كه تبهاى عفونى زياد و داروهاى جديد وجود نداشت پزشكان ايرانى جزو داروهاى لازم ، شيرخشت را تجويز مىكردند . « 2 » شيربرنج غدايى است كه از شير و برنج تهيه مىشود و به هندى كهير مىگويند . داراى غذائيت فراوان و مقوى بدن مىباشد . خون و منى را زياد مىكند ، نيز ملين سينه است . بدون اينكه ايجاد نفخ كند در معده زياد مىماند به همين علت بايستى پس از آن خوابيد . بعد از خوردن شيربرنج نبايد غذاهاى ترش مصرف شود . « 1 » شيرينك مشخصات : اين گياه بهطور خودرو در اروپا ، شمال آفريقا و آسياى صغير مىرويد . شيرينك سرشار از ويتامينهاى A و C ، خنك ، مسكن و رودهها را پاك مىكند . مصرف آن براى
--> ( 1 ) - بستان المفردات ، ص 194 . ( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 148 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 376 .