مصطفى النوراني الاردبيلي
198
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شوكران كبير مشخصات : به فارسى شوكران گويند . در كتب طب سنتى شوكران و حفوظه نام برده مىشود . در كتب قديم فارسى با نامهاى شيكران ، سيكران ، دورس تفتى ، بيخ كوهى ، بيخ تفتى ، باريقون ، قرنيون ، جقوطه و شوكران آتنى آمده است . شوكران كبير گياهى است علفى دو ساله ، ارتفاع آن تا يك متر يا كمى بيشتر است . ساقه آن استوانهاى توخالى و قوى با شاخههاى منشعب و برگهاى متناوب به رنگ سبز تيره با يك بوى قوى سم . گلهاى سفيد بهصورت گروهى در رأس ساقه گل دهنده ظاهر مىشود . ميوه آن گرد و خيلى كوچك با سطح خارجى ناصاف است ، تمام اعضاى گياه سمى است . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در گياه شوكران كبير ، آلكالوئيدهاى دى - كونى لين ، گاما - كونى سئين ، كونيدرين ، ان - متيل كونىئين ، هسپريدين و اسانس وجود دارد . خواص - كاربرد : در چين و هند از گياه شوكران كبير در استعمال خارجى براى معالجه ناراحتىهاى جلدى و گرفتگىهاى غدد و سرطان استفاده مىكنند . اين گياه را بهعنوان داروى ضد اسپاسم ، آرام بخش ، ضد هارى و ضد كزاز مىشناسند . ولى به هر حال ميوهها ، برگها ، ريشه و خلاصه تمام قسمتهاى گياه سمى است . « 1 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ص 131 .