مصطفى النوراني الاردبيلي
129
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى از پوست ريشه آن آلكالوئيدهاى مورينجين و مورينجينين جدا شده است . صمغ درخت داراى آرابينوز ، گالاكتون ، گلوكورونيك اسيد و مقدار خيلى كمى رامنوز مىباشد . از دانههاى آن روغنى گرفته مىشود كه شامل پالميتيك اسيد ، استئاريك اسيد ، آراشيديك اسيد ، بهنيك اسيد ، ليگنوسريك اسيد ، هگزاد سنوئيك اسيد ، لينولئيك اسيد و اولئيك اسيد مىباشد . خواص - كاربرد : در هندوستان عملًا از تمام اعضاى گياه در پزشكى استفاده مىشود و قسمتهايى از آن بهعنوان غذا خورده مىشود . در تمام مناطق خاور دور خاصيت آن قرمز كردن است كه در گياه وجود دارد و از اين جهت مورد توجه مىباشد و براى انواع ناراحتىها مورد استفاده قرار مىگيرد . ريشه لهشده آن كه مانند ضماد روى پوست انداخته شود ، خاصيت مشمع خردل را دارد . پوست ريشه گرمترين و تندترين قسمت آن است . شحم المرج مشخصات : به فارسى خطمى و در كتب طب سنتى به نامهاى خطمى ، نوعى خُبازى و شحم المرج آمده است . در نوشتههاى ديوسكوريدس با نام كلى آلتيا نام برده شده است . گياهى است چند ساله علفى ولى معمولًا دو ساله و در بعضى مناطق يك ساله عمل مىشود ، زيرا اغلب اين گياه مورد حمله نوعى بيمارى زنك قرار مىگيرد . بلندى آن در حدود دو متر و ساقه آن قوى زبر و خشن است . ممكن است با قلمه و پاجوش كه از سال دوم گرفته مىشود تكثير شود .