مصطفى النوراني الاردبيلي

118

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

شجرة الجن به فارسى ( ديودار ) و در كُتب طب سنتى با نامهاى ( صنوبر هلندى ) و ( ابهل هندى ) و يا به عربى آن ( شجرة الجن ) آمده است . شجرة الخبز مشخصات : به فارسى ( درخت نان ) و عربى آن ( شجرة الخبز ) مىنامند . درخت نان ، درختى است به بلندى 20 - 15 متر ، برگها به رنگ سبز ، طول آنها تا 30 سانتىمتر است . ميوه را مانند نان در تنور پخته ، مىخورند . سير كننده و لذيذ است . نشاسته و پروتئين و يك نوع آنزيم شبيه پاپايوتين و آرتوكارپين يافت مىشود . « 1 » شجرة المستكى ( مصطكى ) مشخصات : شيره گياهى رزينى زرد رنگى است كه در فارسى رماس ، رماست ، كِيَهْ و درخت آن را و كشك و ولمشك نامند و در كتب طب سنتى با نامهاى مصطكى ، مصطكى رومى ، كند رومى ، مستكى و علك رومى است . درختچه يا درخت كوچكى است كه بلندى آن معمولًا تا سه متر است ولى اگر پرورش داده شود و از آن مراقبت نمايند در باغها تا 14 متر نيز مىرسد . درختچه‌اى است با برگهاى تقريبا ناخزان و هميشه سبز كه بوى رزين مصطكى از تمامى اندام گياه استشمام مىشود . گلهاى آن دو پايه در ابتدا سبز ولى به تدريج قرمز رنگ مىشود . ميوه آن كروى قرمز ، كوچك و پس از رسيدن سياه رنگ مىشود .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 278 .