مصطفى النوراني الاردبيلي
116
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
در تجزيه طبى در 200 گرم شير مطلق ، 6 درصد پروتئين ، 8 درصد چربى و 10 درصد كاربوهيدريد ذكر كرده است و قوت كالرى آن 138 مىباشد و در شير گاو ويتامين A و D و كلسيم به مقدار زياد مىباشد و شيرِ سرشير گرفته در صد گرم 5 / 3 درصد پروتئين و ثلث گرم چربى ، پنج گرم كاربوهيدريد و قوت كالرى آن 34 مىباشد . پنير درست كر در 30 گرم خامه و 5 گرم درصد پروتئين ، 8 گرم درصد چربى ، يك گرم درصد كاربوهيدريد و قوت كالرى آن 30 مىباشد . مصرف شير براى صحت و سلامت بدن خيلى مفيد است ، تمام ويتامين و پروتئين و كلسيم را در بدن توليد مىكند ولى بعضى مردم آن را نجوشيده مىخورند كه آن نامناسب است و بيماريها و ميكروبها را منتقل مىكند مثل اينكه در بعضى گاوها ميكروب سل مىباشد كه آن در معده رفته و در رودهها مرض دق مىآورد و نيز از استعمال كردن شير ناپخته مرضها مثل هيضه ، تيفوئيد ، ديزانترى ، مسموميت غذا از ميكروبها نقل مىشود لذا واجب است ؛ اولًا : شير حيوان مريض استعمال نكنند . ثانيا : حتما جوشيده استعمال بكنند . ثالثا : آن را هميشه در يك جاى سرد و سربسته محفوظ از مگس بگذارند . « 1 » شير تازه گاو و روغن گاو در منع نفوذ سم افعى بهسوى قلب مجرب است . « 2 » اشخاص چاق در تقويت كردن با شير احتياط لازم را بايد بنمايند و تا حد ممكن چربى شير معمولى تازه را كاملًا بگيرند و آن را با شير خشك بى چربى مخلوط كرده مصرف نمايند . « 3 » خوردن شير تازه دوشيده كه سرد نشده باشد مقوى جوهر دماغ ( مخ ) و مرطوب كننده و آن حافظ رطوبت اصلى دماغ و رافع فراموشى است و نيز ماليخوليا ، وسواس ، نيكو كننده رنگ صورت و امراض بينى را مفيد است . « 4 »
--> ( 1 ) - دكتر فاضل . ( 2 ) - راه نجات از مرگ مصنوعى ، ج 4 ، ص 20 . ( 3 ) - چه بايد خورد و چگونه بايد پخت ، ص 40 . ( 4 ) - راه نجات از مرگ مصنوعى ، ج 5 ، ص 22 .