مصطفى النوراني الاردبيلي
56
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
از ايزوآلانتولاكتون مركب مىباشد . از نظر تركيبات شيميايى گياه داراى اسانس و يك ماده عامل تلخ و بنزوئيك اسيد مىباشد در ريشه آن مواد اينولين ، پزودواينولين و اينولنين وجود دارد . در گزارش ريشه راسن آمده است كه در آن يك ماده رزينى گس نرم و قهوهاى رنگ ، يك اسانس مادهاى به نام هلنين يا كافور راسن و در آخر اينولين وجود دارد . ماده اينولين در حدود 40 درصد ريشه را تشكيل مىدهد . اينولين يكى از هيدراتهاى كربن است شبيه به نشاسته و به شكل گرد سفيد با وزن مخصوص 35 / 1 كه در آب جوش حل مىشود و به طور طبيعى از ساقه زيرزمينى راسن ، كوكب ، غده سيب زمينى ترشى و . . . به دست مىآيد . خواص درمانى : ريشه اين گياه داراى اثر مقوى ، نيرودهنده نسج مخاطها ، مدر ، معرق ، اشتهاآور ، ضد باكترى و ضد عفونى كننده است . اثر ضد عفونى كنندگى آن نيز مربوط به آلانتول يا هلنين است . بررسيهاى de korab طبق اظهار dr . h . leclerc نشان داد كه فراوردههاى اين گياه از تكثير و رشد باسيل كخ جلوگيرى به عمل مىآورد ضمنا به علت خشكاندن ترشحات ريه موجبات رفع سرفه را فراهم مىآورد . دانشمندانى نظير parisot , hammoniac , delens , vilet اثر درمانى آن را در رفع ترشحات زنانگى مخصوصا ناشى از لنفاتيسم و ورم رحم به اثبات رساندند . مصرف فراوردههاى ريشه اين گياه در موارد قطع حالت قاعدگى زنان جوان توصيه گرديده ، در تنظيم اين حالت در دخترهاى جوان مؤثر ذكر شده است . ريشه اين گياه در رفع بيماريهاى پوستى مانند : سودا ، التهاب و ورم پوست بروز دانههاى جلدى و همچنين در معالجه خنازير ، مؤثر تشخيص داده شده است ضمنا به علت آنكه در عين حال مدر مقوى و ضد باكترى است در رفع نقرس نيز مىتواند مفيد