مصطفى النوراني الاردبيلي
516
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
نام علمى اين گياه allium sativum و در عربى ثوم و در كردى نيز سير گويند . بو و طعمش تند ، خام و پخته آن با غذا خورده مىشود . در ميان كردها جوشانده آن براى دفع كرم و سرماخوردگى و زكام و رماتيسم به مصرف مىرسد . در طب عوام سير اثر ضد عفونى كننده دارد ، ضد باكترى است و به هضم غذا كمك مىكند ، اشتهاآور ، صفرابر ، دافع كرم و كم كننده فشار خون ، براى از بين بردن التهاب و التيام زخم و جراحات ، ضد سرطان ، رفع اسهال ساده ، ديسانترى ، قولنجها ، رفع دردهاى عصبى و رماتيسمى مفيد دانستهاند . « 1 » سير را بهعنوان داروى فشار خون مىشناسند كه فشار خون را پايين مىآورد . سير ) f : ail ) asativum سير خوراكى و سير وحشى گياهى است بومى آسيا كه معمولًا پياز آن بهعنوان چاشنى و بهعنوان دارو مورد استفاده قرار مىگيرد . اين گياه ، سير يا سير خرس حاوى آلكالوئيد سولفور و پولى سولفور گوونيل است . مقوى معده « 1 » و گاهى اوقات موجب مسموميّت و حتى مرگ حيوان مىشود . داراى مقدار زيادى آكرولئين طبيعى مىباشد و اين ماده در سير و پياز يكى از ميكروبكشهاى بسيار قوى است . ايتالياييها مىگويند : سير سردى مزاج را دور مىكند ، داراى يد و اسانس گوگردى فرّار از گوگرد سيليس مىباشد ، عمل هضم را آسان و ترشحات عصير معدى را به كار مىاندازد ، براى امراض جلدى و براى كودكان منع شده است . در مورد آسم ، سياه سرفه و سل ريوى تجويز كردهاند . تصلب شرايين ، رماتيسم ، التهاب مفصل ، سياتيك ، پيرى زود رس ، فساد خون ، ورم ساق پاها ، واريس و بواسير تجويز شده است . « 2 » سير بوى بد دارد اما همين سير بد بو آنقدر منفعت دارد كه انسان نمىتواند از آن صرفنظر كند . داروى ضد عفونى كننده ، داراى اثر ضد ميكروبى در بيماريهاى ريوى مثل سل و سياه سرفه سابقا در ديفترى هم از سير براى درمان كمك مىگرفتند . فشار
--> ( 1 ) - طب سنتى در ميان كردها ، ص 114 . ( 1 ) - گياهان سمى ، ص 177 . ( 2 ) - فرهنگ خواص خوراكيها ، ص 136 .