مصطفى النوراني الاردبيلي

493

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در پوست درختچه سياه توسه وجود گلوكوزيدى به نام فرانگولين ، مقدار كمى اسيد سيانيدريك . . . تأكيد شده است و به‌علاوه پوست تازه آن داراى ماده مخمرى است كه اگر به صورت تازه مصرف شود ممكن است ايجاد ناراحتى و دل‌پيچه و قى نمايد ، ولى پس از خشك شدن اين مخمر از بين مىرود . به همين علت براى دارو هميشه بايد از پوست خشك سياه توسه‌اى كه لااقل يك سال از تهيه آن گذشته باشد مصرف كرد . بهره‌بردارى از پوست درخت از درختچه‌هاى 6 - 7 ساله به بالا مىباشد . « 2 » صور دارويى و مصرف : جوشانده : براى تهيه جوشانده پنج تا هفت گرم از پوست ساقه را در يك ليتر آب مىريزند و نيم ساعت مىجوشانند ، اين جوشانده موقعى مؤثرتر است كه آن را بعد از جوشاندن به مدت نصف روز در آب با خوراك كم بگذاريم تا دم بكشد از اين جوشانده هر روز عصر يك تا دو فنجان مىنوشيد . « 1 » در شمال ايران در لاهيجان سياه توسه و سياه توسكا ناميده مىشود . در كتاب طب سنتى با نام عوسج اسود نامبرده مىشود . اين درختچه در اروپا و آسيا ، سيبرى و آفريقاى شمالى انتشار دارد و بخصوص در جنگلهاى مرطوب جلگه‌اى شمال ايران ديده مىشود . اين درختچه با تخم يا با قلمه آن تكثير مىشود . 2 - 6 گرم پوست سياه توسه را در 100 گرم آب 10 دقيقه مىجوشانند و اين جوشانده را با حرارت 30 - 22 درجه سانتيگراد ، قبل از خواب مىخورند . ملين و مسهل است و جوشانده 100 گرم پوست خشك درختچه يا پوست خشك ريشه آن در يك ليتر آب براى معالجه جرب و كچلى و ناراحتىهاى پوستى و التيام زخمها مفيد است . « 2 »

--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 216 . ( 1 ) - صد گياه و هزار درمان ، ص 189 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 215 .