مصطفى النوراني الاردبيلي
492
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
در موارد مسموميت ، فرآورده دارويى اين گياه با استفراغ شفابخش و در موارد كم كارى دستگاه هاضمه با تحريك عضلات اندامهاى هاضمه كه محتواى معده و روده را به جلو مىراند تأثير مىكند . علاوه بر آن ، به هيچ جه آسيبى به اندامهاى گوارشى نمىرساند و به اين جهت كسانى كه داراى ترشى زياد معده نفخ ، سكسكه يا عفونتهاى مزمن هستند ، مىتوانند از اين فرآوردههاى دارويى استفاده كنند . سياه توسه بهترين گياهى است كه مىتوان براى زنان باردارى كه از يبوست رنج مىبرند توصيه كرد و همچنين يك داروى مناسب جهت دفع كرم ، فعاليت كبد و تحريك طحال است . و ضمنا در درمان بواسير و رفع اختلالات ضعيف گردش خون مؤثر است . استعمال خارجى اين گياه در رفع عوارض انگلى پوست مانند آبسه ، عفونتهاى جلوس ، كچلى و نظاير آنها تأثير دارد . مقدار 5 تا 10 گرم از پوست ساقه را در يك ليتر آب دمكرده روزانه 2 تا 3 فنجان مىنوشند اين مقدار را مىتوان با مخلوطى از نعناع ، رازيانه ، مريم گلى يا ختمى نيز دم كرد و مصرف نمود . در استعمال خارجى فرآورده اين گياه به صورت كمپرس كردن محلول تنقيه ، حمام نشستن و نظاير آن ، نيم مشت از پوست سياه توسه را در يك ليتر آب مىجوشانند . گرد پوست اين گياه روزانه يك تا دو گرم همراه عسل يا شير ميل شود . « 1 » خواص : از نظر دارويى فقط پوست آن قابل مصرف است به شرط اينكه خشك شود زيرا بهصورت تازه سمى است . قابض و تلخ و در تئورى بهترين داروى يبوست مىباشد ، زيرا بسيار ملين است . ولى متأسفانه روده بزرگ را به شدت تحريك مىكند و در صورت افراط باعث كاهش نمك ، به خصوص پتاسيم و دفع مكرر مىشود . همچنين به طور خفيف ترشح صفرا را زياد مىكند .
--> ( 1 ) - صد گياه و هزار درمان ، ص 188 .