تخمه مفيد است . « 2 » سوسنبر يا نعناع به‌عنوان مقوى قلب و دافع رطوبت استعمال مىگردد . « 3 » سيسنبر يا سوسنبر براى درمان سرفه‌هاى تشنجى ، گلو درد ، تنگى نفس ، سياه سرفه و زكام مفيد است . در بر طرف كردن سرفه معجزه مىكند . « 4 » خواص : مفرح ، مقوى احشاء و روح دماغى و قلبى ، رافع عنونات ، مدر بول و حيض ، مخرج كرم شكم ، جهت سردرد ، ضماد آن جهت امراض بلغمى ، درد سينه و معده ، ورم جگر ، جهت گزيدن عقرب ، گزيدن زنبور ، تقطير بول ، درد رحم ، رفع قمل و عرق بدبو . « 5 » اسم عربى آن غام است ، مقوى جسم و روح و احشاء و امعاء مىباشد ، قلب و دماغ را نيرو مىبخشد ، ضد عفونى كننده ، عرق را زياد مىكند ، عادت ماهانه زنان را باز مىكند ، ضد كرم ، مسكن التهاب معدى و بادشكن ، ماليدن برگ آن بر محل نيش حشرات نافع است ، جوشانده آن مسكن سكسكه و پيچش شكم است ، مسكن درد رحم ، درمان اسهال ، سوء هاضمه و دردهاى عصبى را نيز بر طرف مىكند . « 6 » در كتب طب سنتى و به فارسى با نامهاى سىسنبر ، سوسنبر و غام . ضماد آن براى بيماريهاى بلغمى و درد سينه مفيد است . دم‌كرده آن براى دل‌پيچه و قطره‌قطره ادرار كردن و خرد كردن سنگ مثانه و درد رحم نافع است براى خوشبو كردن رحم مؤثر است . براى ريه مضر است ، صمغ عربى كوبيده در آن بريزند در رفع سياه سرفه و سرفه‌هاى تناوبى و گريپ سرماخوردگى و در بينايى ضعيف مفيد است ، جهت رفع تشنج - تشنج دستگاه تنفسى ، براى جلوگيرى از خونريزى بينى و ميگرن سرگيجه نافع است . براى رفع ترشى معده مؤثر مىباشد ، ماليدن اسانس سىسنبر سرپوله روى عضو براى تسكين درد نقرس و سياتيك و رماتيسم اثر قوى دارد . « 1 » امام رضا عليه السلام از پدرش موسى بن جعفر عليه السلام چنين روايت كرده است : ان حبّة السوداء

--> ( 2 ) - همان ، ص 119 . ( 3 ) - طب المفيد ، ص 236 . ( 4 ) - درمان بيماريها خواص گياهان دارويى ، ص 108 ( 5 ) - قرابادين كبير ، ص 258 . ( 6 ) - زبان خوراكيها ، ص 172 ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 133