اسكوربوتيك دهان ، سستى و افتادگى زبان كوچك نافع است . « 4 » سوسن سپيد بستانى كه او را پارسيان سوسن آزاد گويند . گرم و خشك و لطيف است . در بيماريهاى دماغى سود دارد . برگ و بيخ او را در آتش بريان كنند و بكوبند و با روغن گل بر سوختگى آتش كنند ، سود دارد . آماس رحم را كه ماده در او جمع شود و سده باشد و سخت گشته باشد ، نرم كند . خون حيض را براند و قوت زدودن و پاكيزه كردن جراحتها در بيخ او بيش بود . « 1 » خواص زنبق حار ، قابض ، مرطوب المزاج ، جهت حفظ صحت بدن تقويت اعضاء ، باعث خشكى جرب رطب و دندانها ، به دستور ماليدن آن بر دندانها آتشك ، قروح و جروح خبيثه ، دفع قمل ، ماليدن بر كمر . « 2 » ساقه هوائى آنكه ساده يا شاخه شاخه است ، در انتها به يك يا چند گل ختم مىشود . در طب فقط ريشه زير زمينى زنبق مورد استفاده است . براى معالجه آسم ، برونشيت ، سياه سرفه و سرفه‌هاى سخت و مزمن به كار مىرود . ريشه آن تصفيه كننده خون و ضد سموم است . درمان سوختگى ، معالجه يبوست ، معالجه ميخچه پا ، پاك كردن دندانها ، معالجه استسقاء ، معالجه زكام و همچنين مصارف زنبق براى تقويت دندان و زود بيرون آمدن دندان بچه ، ريشه آن براى سفيد كردن البسه و معطر كردن آنست . از زنبق عطر و يونون مىگيرند . « 3 » سوسن سفيد براى التيام زخمها مفيد است . براى زخمهاى جلدى ، بهبودى حاصل مىكند و عطر آن مسكن است . « 4 » سوسن آزاد ، سفيد رنگ ، گرم و خشك است . مسكن درد و ضد گنديدن و گرمىبخش و لطافت بخش در علاج لكه‌هاى سياه صورت و كك‌مك مفيد است . برگ و تخم سوسن را بكوبند و بسايند و با شراب آميزند و ضماد سازند و بر باد سرخ گذارند ،

--> ( 4 ) - گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 304 . ( 1 ) - صيدنه ، ص 893 . ( 2 ) - گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 304 . ( 3 ) - نسخه‌هاى تندرستى ، ص 253 ( 4 ) - درمان طبيعى ، ص 76 .