مصطفى النوراني الاردبيلي

474

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

1 - ايرساى ژرمنى : به فرانسوى Iris germanique . 2 - ايرساى فلورانسى : به فرانسوى florlence , flambo hlahche , lrisde . 3 - ايرساى غلط يا زنبق زرد . 4 - ايرساى بدبو . برگهاى گونه Iris Iris germanic داراى مقدار زيادى ويتامين C است . خواص : از آن به بعد تصفيه كننده خون و درمان ناراحتىهاى آميزشى استفاده مىشود . براى ناراحتىهاى كبد و بيماريهاى استسقا خيلى مفيد است ، به‌عنوان مدر مسهل ، در موارد بيماريهاى مثانه تجويز مىشود . در كره ، تبت ، چين ، ژاپن ، هند به‌عنوان دارو مصرف مىشود . ميوه‌هاى آن را به‌عنوان قابض ، مدر ، بند آورنده خون ، رفع كننده ناراحتىهاى پس از زايمان ، نزله ، رفع كننده تب ، موارد رماتيسم ، به عنوان كرم كش ، از نظر حكماى طب سنتى ايران و ساير مناطق دنيا بيخ تازه زنبق به مقدار كم اثر مدر و خلطآور دارد ولى مقدار زياد آن مسهل قوى و قىآور است . در بهبود بيماريهاى ريه ، آسم ، سياه سرفه ، گريپ ، درد طحال ، كبد ، رحم و بواسير مؤثر است . « 1 » سوسن آزاد يا زنبق براى التيام زخمها مفيد است . عرق خيسانده آن براى التيام زخمهاى جلدى سودمند است . زنبق خشك مقدار كمش محرّك مدر و ضد كرم است و براى درد سينه خوب است . براى استسقاء جلدى و گوشتى نيز نتيجه بخش است . « 2 » براى التيام زخمها ، چهار يا شش عدد از پرهاى آن را در عرق بخيسانيد و روى زخمهاى جلدى بماليد تا بهبود يابد . عطر آن ممكن است در افراد حسّاس ، سردردهاى شديد و عصبى ايجاد كند . « 3 » سوسن ابيض ، برگ و گل اين گياه داراى اثر قابض ملايم است . جوشانده آن به صورت غرغره در رفع درد گلو ، ورم لثه‌ها و لوزتين ، ورم مخاط دهان ، اولسرهاى

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 326 . ( 2 ) - خواص ميوه‌ها خوراكيها ، ص 110 و 101 . ( 3 ) - طب النبى و الائمه عليهم السلام ، ص 142 .