مصطفى النوراني الاردبيلي
459
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
در علاج درد مفاصل ، بدلش به وزن آن برگ حنا و نيم وزنش مقل كبود مىباشد . « 1 » سورنجان در درجه دوم سرد و خشك است ، رنگ صورت را شفاف مىكند و همراه با زنجبيل و زيره نافع درد و مرض نقرس مىباشد . استعمال زياد سورنجان بر ورم ، آن را سخت و غليظ كرده و باعث تشنج مىشود . « 2 » سورنجان گرم و خشك در درجه دوم است و بعضى آن را سرد و خشك نوشتهاند . سورنجان سفيد همراه با پونه ، زيره و زنجبيل نافع نقرس مىباشد . « 1 » * سويد [ مشخصات ] گياهى يك ساله و داراى شاخههاى متقابل ، داراى دو نوع گلهاى زبانهاى و لولهاى است . گلهاى زبانهاى آن سفيد رنگ است و در منطقه وسيعى از نواحى حارهاى مانند جنوب ايران هند ، سيلان و غيره مىرويد . كليه قسمتهاى گياه طعم تلخ و اثر مقوى و ضد كرم دارد در رفع التهابها و ناراحتيهاى پوستى و خارش مفيد واقع مىگردد . بررسى مختلف نشان داده كه اثر خلطآور ، مقوى معده ، رفع التهاب مخاط دهان و رفع سرگيجه نيز دارا مىباشد ، ميوه تازه آن مخلوط با روغن كنجد براى معالجه داء الفيل ، بزرگ شدن خارج از حد اعضاء سافله بدن به كار مىرود . كليه قسمتهاى گياه در استعمال خارج و حتى مصرف آن از داخل ، موجب تيره رنگ شدن موى مىگردد . محل رويش : بلوچستان . « 2 » سوژا : سوژا همان سويا است كه در ايران لوبياى روغنى گويند .
--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 72 ؛ تحفه حكيم مؤمن ، ص 158 ؛ قانون ، ج 2 ، ص 241 . ( 2 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 894 ( 1 ) - الابنيه ، ص 195 ( 2 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگر ، ج 2 ، ص 129 .