* سنگ كارد ، سنگ فسان به عربى حجر المسن گويند و سنگى است كه به وسيله آن كارد و شمشير را تيز مىكنند و به رنگهاى سرخ ، سفيد ، سياه ، دورنگ ، سبز ، زيتونى و به رنگ خاك مىباشد و بهترين نوع آن سرخ و سياه و براق است . سنباده نوع ضعيف سنگ كارد مىباشد . به قول گيلانى ، بهترين آن سخت و مايل به سياهى است . مزاج سنگ كارد سرخ ، گرم و خشك و انواع ديگر آن سرد و خشك است . ساييده سوخته نوع سبز زيتونى ، در زغال همراه با سركه و نطرون ، نافع جوشهاى جلدى ، خنازير ، خارش ، گرى ، خوره ، ورم‌هاى عصبى گرم و درد آن مىباشد . چنانچه بر روى آن آهن و روغن حك نمايند و سپس آنچه كه حك شده جدا كرده و بر داء الثعلب بمالند ، موى بروياند . گرد سنگ كارد نافع سوختگى آتش و زخم آن مىباشد . چنانچه داروى چشم را بر سنگ كارد سبز بسايند و در چشم بكشند ، باعث تقويت و جلاى چشم مىشود و نافع امراض خارش ناخنك و جوشهاى پلك چشم مىباشد . نيز طلاى حك شده آن نافع ورم چشم و امراض از گرمى و ورم پستان است و مانع بزرگ شدن پستان دخترها و بزرگ شدن خصيه ، مخصوصا با سركه مىباشد . ماليدن مخلوط قيروطى « 1 » يا سنگ كارد سبز ، نافع سرطان شقاق و مقعد و خروج آن خوره ورمهاى گرم عصبى ، زخمهاى عصب و درد آن مىباشد . ساييده نوع سرخ نافع سفيدى چشم است . ماليدن ساييده آن بر آهن موى را بروياند و خوراك يك درم آن با سركه نافع صرع و ورم طحال است . براى كليه ضرر دارد و مصلحش كتيرا مىباشد . « 2 »

--> ( 1 ) - موم ، شمع ( 2 ) - مرهمى كه آن را از روغن گل سرخ و اكليل الملك و زعفران و كافور و موم مىسازند فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2767 .