مصطفى النوراني الاردبيلي
435
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
معتقدند كه باز كننده گرفتگيها و مسهل بلغم و زردآب است . براى استسقا ، كبد گرم بسيار مفيد است ، نشستن در آب سرد اسهال را قطع مىكند . « 2 » نام علمى اين رستنى elaeashus ahsustifokial . در عربى زقوم در كردى سنجو و سرنجك گويند . در ميان كردها پوست سنجد را براى برافروختگى صورت مىسوزانند و صورت را روى آتش آن مىگيرند تا بهبودى يابد . آرد ميوه آن را هم براى رفع اسهال به مصرف مىرسانند . برگ درخت سنجد و ميوه خشك آن داراى اثر قابض است . ميوه سنجد آرد مخصوصى دارد كه تانن و قند است ، آرد در اسهال به كار مىرود ، قابض و مقوى معده است . « 3 » گلهاى سنجد زرد رنگ ، معطر با عطر قوى ، با طعم كمى شيرين و قابض و قابل خوردن ، از نظر خواص مقوى و مفرح است ، براى سرفههاى گرم مفيد است ، قابض و مدر و مقوى معده و قوه ماسكه مىباشد ، قى و آشفتگى را تسكين مىدهد ، سنجد خصوصا خام براى بند آوردن اسهال نافع است ، دمكرده آن براى بيماريهاى دماغى ، فلج كزاز براى قلب ، زخمهاى ريوى و تنفس ، استسقا و يرقان نافع است . « 1 » ميوه سنجد آردى شيرين مزه دارد ، در آن مقدراى تانن وجود دارد ، قابض و در درمان اسهالهاى ساده از آن استفاده مىشود حديثى از امام صادق عليه السلام هست كه مىفرمايد : سنجد استخوان را مىروياند و كليه را گرم و معده را دباغى مىكند و از خروج بدون اختيار ادرار جلوگيرى مىكند و پاها را تقويت مىكند . « 2 » ميوه سنجد آرد مخصوصى دارد كه تانن و قند است و اين آرد در درمان اسهال به كار مىرود . قابض و مقوى معده است ، گلهاى سنجد داراى بوى مخصوصى است كه تحريك شهوت مىكند . « 3 »
--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 5 ، ص 268 . ( 3 ) - طب سنتى در ميان كردها ، ص 111 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 163 . ( 2 ) - بهداشت تغذيه ، ص 462 . ( 3 ) - همان ، ص 462 .