archangelique و گياه سن‌اسپرى herbe du saint esprit مىباشد . اين گياه ضد درد و تشنج ، در امراض درد معده و روده و آسم‌هاى عصبى مورد استفاده قرار مىگيرد . سنبل ختايى براى كم خونى و ترشحات سفيد در زنان نافع است . وقتى شكم و روده نفخ مىكند يا غذا هضم نمىشود ، بادشكن است . قسمت‌هاى مورد استفاده اين گياه ، ريشه ، برگ و تخم آن است كه تخم آن را به مقدار بيست گرم در يك ليتر آب دم مىكنند و ريشه آن را هم به مقدار بيست گرم در يك ليتر آب مىجوشانند و در هر وعده غذا يك فنجان آن را پس از غذا مصرف مىكنند . سنبل ختايى را اگر با انيسون و تخم شويد مخلوط كرده و مصرف نمايند موجب ازدياد شير مىشود و براى مادران شيرده بسيار مفيد است . « 1 » سنبل‌ختايى معطر است و تمام اجزاى آن مقوى ، محرك ، تصفيه كننده خون و معرّق مىباشد . فرآورده‌هاى دارويى آن در قاعدگى دردناك و درد معده عامل درمانى مؤثرى است و مانع تهوّع ، دل‌پيچه ، تشنج‌آور و سرگيجه بوده و ميگرن را تسكين مىدهد مخاط شش‌ها و دستگاه تنفس را تقويت كرده ، عضلات را تحرك مىبخشد و سرانجام عمل قلب را تقويت مىكند . برگهاى تازه آن زخم‌ها را التيام مىدهد ، جوشانده‌اى از ريشه‌هاى اين گياه نسوج از بين رفته بدن را ترميم مىكند ، حمام دست و پا يا كامل بدن به وسيله فراورده اين گياه نافع رماتيسم ، ضربه خوردگى رگهاى عصبى و ضعف اندامها مىباشد . استحمام با فراورده‌هاى اين گياه نبايد بيشتر از 3 دقيقه طول بكشد و در موقع شستشو ، چشمها بايد از تماس با محلول‌هاى شست‌وشو در امان باشد . سنبل ختايى در فاصله تير و مرداد گل مىدهد و برگها و گلها را بايد بلافاصله بعد از باز شدن چيد و در شهريور دانه‌هاى آن را جمع كرد . ريشه آن در آخر پاييز كنده مىشود تهيه جوشانده : بيست تا چهل گرم ريشه خشك كرده يا سرشاخه جوان و تازه را در يك ليتر آب دم مىكنند و روزانه يك فنجان مىنوشند . دم‌كرده و جوشانده دانه‌ها تأثير بيشترى دارد به اين جهت استعمال ده گرم آن در يك ليتر و نوشيدن يك فنجان آن كافى

--> ( 1 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 132