مصطفى النوراني الاردبيلي

419

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

ميكروب‌ها را مىكشد و شربت آن نافع تب صفراوى مىباشد ، اگر سنگ سيماب را گرد كرده سركه را روى آن بريزند و بخار آن را به گوش برسانند چركهاى گوش را خارج مىكند . « 1 » مخزن المفردات مىنويسد : آن را از انگور و نى به‌طور تخمير درست مىكنند و طريقه درست كردن آن را بدين صورت نوشته است : آب ميوه را گرفته در ظرفى مىگذارند و كمى هم سركه بر آن اضافه نموده در ظرف را ببندند و در آفتاب بگذارند چكاندن آن نافع درد و كرم گوش مىباشد ، در درد دندان و مرض خناق و ورم لثه آن را قرقره مىكنند مفيد است . شربتى از آن درست مىكنند كه آن را سكنجبين مىگويند قى را مىبندد و مضر براى اعصاب و باه است . مصلحش : عسل . بدلش : آب ليمو . بستان المفردات ، اسم هندى آن را كانجى نوشته است و مضر براى باه و اعصاب نوشته و مصلح آن روغن بادام شيرين و عسل خالص است . نفع خاص : هاضم خوراك و قاطع اخلاط غليظ است . مقدار خوراك : از 6 تا 18 مثقال مىباشد و نوشته است كه بو كردن سركه نافع زكام و سردرد مىباشد ، دماغ را قوت مىدهد و مشهّى است . « 2 » كتاب همدرد ، سه نوع سركه بيان كرده : انگورى ، جامن ، هندى ، سركه انگورى را به اسم vinegars نوشته است و آن هاضم خوراك و مشهّى مىباشد و در خيلى داروها مخلوط شده است . و سركه جامن را براى امراض طحال و جگر مفيد گفته است . و سركه هندى عام كه از نى درست مىكنند نيز همان فوائد را به مقدار كمترى دارد . و نيز از آن

--> ( 1 ) - المفردات ، ص 289 ( 2 ) - بستان المفردات ، ص 168