مصطفى النوراني الاردبيلي

412

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

است و با عسل جهت بهق و اورام جاسيه خوب است و گويند : مضر مثانه و مصلح آن گل قبرسى و گل مختوم است . مقدار شربت فام آن پنج مثقال و از سوخته از سه مثقال و سرطان مجرى را به فارسى خرچنگ دريايى نامند . « 2 » * سرخاب كولى سرخاب و جوكى سرخاب و در برخى مدارك آن را عنب آمريكا نامند . و به فرانسه : phytolaque . و انواع آن با نامهاى : amerique raisin , ph gpolaquedecandie كه در اروپا براى استخراج عصاره رنگى قرمز ارغوانى رنگ از ميوه آن به كار مىرود و ريشه آن به عنوان مسهل و قىآور مصرف و michoacan ناميده مىشود . مشخصات : گياهى است پايا ، علفى با ساقه‌اى كه در قسمت پايين خشبى است ولى شاخه جوان آن ترد آبدار و خوراكى است . ريشه آن ضخيم گوشتى و سمّى است و به عنوان قىآور و مسهل به كار برده مىشود . اين گياه براى آمريكاى شمالى است ولى در ساير مناطق جهان نيز انتشار دارد . از جمله در ايران در تمام مناطق شمال ايران مىرويد در گيلان اطراف شفت و نصير محله اطراف رشت ، چالوس ، رامسر ، بندر انزلى تا آستارا ، لاهيجان ، در گرگان نزديك بندر گز ، در مازندران در دره هراز و آمل ديده شده است . اين گياه اصولًا گرمسيرى است و تاب سرماى زمستان مناطق سرد را ندارد . خواص درمانى : در آمريكاى شمالى ، كارشناسان گياه درمانى اين گياه را به عنوان گياه دارويى تجويز مىكنند و توصيه اين است در مواردى كه ريشه گياه به عنوان دارو مورد نظر است نبايد

--> ( 2 ) - قرابادين ، ص 241 ؛ تحفه حكيم مومن ، ص 145 .