مصطفى النوراني الاردبيلي

411

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مصرف : سرخس نر در طب به صورت اولئورزين به علت خاصيت ضد كرم آن مصرف مىشود . « 2 » * سرخ وليك اين گياه بدون اينكه هيچ اثر سمى داشته باشد ، براى قلب مفيد است . ضد تشنج قابض و تب‌بر و مقوى قلب است . هسته‌اش براى حل كردن سنگ كليه و مثانه نافع است دم‌كرده آن چهل گرم در يك ليتر براى رفع فشار خون مفيد است . سرخ وليك براى معالجه سستى اعصاب تصلّب شرايين ، تشنج آنژين دوپواترين ورم آئورت ، اختلالات جريان خون اثر قطعى دارد . دم‌كرده آن مخلوط با مختصر عسل براى درمان تورم و جراحات مخاط دهان و گلو مفيد است . « 1 » سرخ وليك گياه دارويى كه براى بيماريهاى قلبى مفيد است و در منطقه فومنات ايران به فراوانى وجود دارد ولى از اين گياه استفاده نمىشود و همه آنها كه روييده‌اند در محل رويش مىپوسند و از اين بين مىروند . * سرطان نهرى و بحرى مىباشد و به فارسى خرچنگ گويند و حيوانى است معروف و بهترين او ماده است و علامتش آن است كه چون سر سوزنى بر پشت آن فروبرند آبى سفيد ظاهر مىگردد بر خلاف نر آن و نهرى آن در دوم سرد و تر و كثير الغذا و بطىء الهضم و مبهّى و ياقوت جاذبه و محلله و محرق با صمغ عربى و ادويه مناسبه سل و دق و سرفه و جهت بواسير بغايت نافع و سه اوقيه از آب طبخ آن با كرفس رازيانه جهت تفتيت حصاة و ادرار بول و حيض و با شراب سفيد جهت عسر البول و اخراج حصاة و با شير الاغ جهت گزيدن رتيلا و عقرب و جانوران سمى و ضماد محرق آن جهت سرطان پستان آزموده

--> ( 2 ) - مفردات پزشكى جديد ، فارماكوگنوزى 1973 ص 326 ( 1 ) - طب الصادق عليه السلام ، ص 200 .