مصطفى النوراني الاردبيلي

410

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

آن بخورد باردار نمىشود . اگر سرخس را بپزند و بخورند ملين است و شكم را نرم مىكند . « 3 » سرخس نر يا فوژرمال داراى پوشيده‌اى از فلسهاى دراز است و قاعده دمبرگها از بين رفته است . ريزوم فوژرمال داراى اسانس رزين يك ماده روغنى ، تانن ، موم و فيتوسترول است تزريق اسيد فيليسيك آمرف يا فيل مارون موجب فلج تدريجى قطعات كرم مىشود . براى رفع مسموميت از فوژرمال بايد ابتدا معده را به كلى تخليه نمود و آن را شستشو داد فوژرمال بهترين دافع كرم كدو است . براى دفع كرم گوسفندان مبتلا به حدت لااقل يك هفته عصاره اتره فوژرمال را قبل از آنكه حيوان علوفه را مصرف كند بخورانند . براى دفع كرم كدوى سگ داراى خاصيت ضد كرم باشد ، خفيف است . سرخس ماده سرخس عقابى ، جوشانده ريزوم و برگ آن در رفع نارسايى هضمى منشأ انسداد احشاء و مدتها استفاده مردم قرار مىگرفت و براى آن اثر قابض و ضد كرم قائل هستند . « 1 » * سرخس نر ريزومهاى سرخس نر با دريوپتريس فليكس ماس در تجارت به نام سرخس نر موسوم مىباشد . تركيبات شيميايى : سرخس نر داراى 5 / 6 تا 15 درصد اولئورزين است كه حاوى تعدادى از مشتقات فلوروگلوسينول مىباشد . استاندارد : سرخس نر نبايد كمتر از 5 / 1 درصد فيلىسين خام داشته باشد .

--> ( 3 ) - قانون در طب ، ص 238 ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ص 369 .