مصطفى النوراني الاردبيلي
403
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
و آن سرد و تر در دوم است قابض و رادع و زياد براى اورام است . و از خواص سرب آن است كه چون صفحهاى از آن ساخته بر غدد و خنازير و اورام صلبه بندند تحليل كند و زائل نمايد و غيره ، چون بر التواى عصب و تحجر مفاصل بندند . و به قول گيلانى نهادن صفحه آن بر تبر عصب دردناك نفع مىكند و چون با روغن بادام سوده بر اورام حاره و قروح خبيثه حتى سرطانيه طلا مىكنند نفع مىنمايد . و شيخ الرئيس و گيلانى مىنويسند : از آن دسته و صلايه بسازند و يكى را از آن دو بر ديگرى بسايند با بعضى روغنها ، پس آنچه از آن جدا گردد طلاى آن جهت اورام حاره اعضاى تناسل و مقعد كه در آن نواصير داميه و غير داميه باشد نفع مىكند و تبريد آنها مىنمايد و نيز قروح خبيثه حتى كه سرطان را . و چون به الكل حل كرده بر اورام حاره طلا بكنند نفع مىدهد . و چون از خاكستر يا حكاكه آن طلا بكنند زخم پستان و بواسير و اورام و دماميل و جرب را نفع مىدهد . و چون لوح آن بر كمر بندند ، از احتلام متواتر منع مىكند و شهوت باه را ساكن نمايد . و بعضى وزن لوح آن را هفت مثقال نوشتهاند . « 1 » سرب : اسرب ، اسرف ، فلزى است نرم خاكسترى مايل به آبى علامت اختصارى آن Pb در طبيعت به حالت آزاد موجود نيست . سنگهاى معدنى آن گالن يا سولفور سرب Spb و سرويست ( كربنات سرب ) آنك . « 2 » بستن سرب بر كمر زيادى احتلام را جلوگيرى كند . « 3 » معدنى مشهور است رنگ سفيد مايل به كبود . مقدار خوراك : 60 ميلىگرم كشته كرده و استعمال مىشود . خواص : قابض و مجفف مغلظ مواد را مىپزد طلاى آن با روغن خشك كننده مسههاى بواسير
--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 148 ( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1854 . ( 3 ) - حكيم اسفنديارى