مصطفى النوراني الاردبيلي
401
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
250 گرم ميوه من مسهل صفراست ، عطش را فرو مىنشانم و ميوه ترش من صفرابر بسيار خوبى است . آب ميوه من باز كننده سينه و معده است و كشنده كرم نيز مىباشم ميوه نارس من زياد تانن را در شكم جمع مىكند ، اگر مرا خشك كرده و بعد آسياب نماييد آرد من جهت اسهال و زخم معده مفيد است . از مغز دانههاى ميوه من شير بكشيد ، تب را پايين مىآورم و حرارت خون و صفرا را فرو مىنشانم . اگر دانه مرا در گلاب بخيسانيد و بعد بكاريد ميوه معطر مىشود و اگر در عسل بخيسانيد شيرين خواهد شد . اين موضوع بههيچوجه صحت ندارد و از اشتباهات است ، خوردن خاك ارّه چوب من از خونريزى معده جلوگيرى مىكند اسهال و استسقا را معالجه مىكند ، ضماد برگ من و شستشو با آن جهت تقويت مو و جلوگيرى سر از ريزش آن و تقويت اعصاب و از بين بردن شپش و شپشك سودمند مىباشد . « 1 » سدر : ميوهاى است معروف شبيه به آلوچه و در هندوستان بسيار است و بعضى درخت را گفتهاند و خشك است و قابض گويند ، صمغ درخت آن موى را سرخ گرداند و بعضى گويند : عربى است . « 2 » سدر در لاتين : cedrus libani فرانسوى : cedre درختى است از تيره مخروطيان كه شباهت زيادى به كاج دارد ولى از كاج بسيار تنومند و بلندتر مىشود و تا بيش از سه هزار سال عمر مىكند شاخههاى درخت سدر كشيده و دور از يكديگر است برگش مانند كاج سوزنى و ميوهاش هم شبيه كاج است . چوب درخت سفيد و ضخيم و محكم است و در برخى گونهها چوب كمى سرخ رنگ هم مىشود در چوب درخت سدر مقادير زيادى صمغ وجود دارد كه عطر مخصوص بدان مىدهد و مقدار كثيرى از اين صمغ از تنه درخت هر ساله استخراج مىشود و تحت نام من در تداوى به كار مىرود . سدر داراى گونههاى مختلف است و مشهورتر از همه ، سدر لبنان است كه ارتفاعش
--> ( 1 ) - زبان خوراكيها ، ج 1 ، ص 200 . ( 2 ) - برهان قاطع ، ج 1 ، ص 704 .