مصطفى النوراني الاردبيلي
399
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
جهت اخراج كرم معده ، موقى هاضمه ، جهت ازاله فالج . جهت ازاله گزيدن عقرب ، جهت رفع ضعف چشم خوب است . « 3 » سداب را به لغت رومى ( فيغانن ) گويند و دشتى آن را فيغايون گويند . رنگ تخم او به سرخ مايل بود و طعم او در غايت تلخ مىباشد . بعضى او را حرمل گويند . سداب را به لغت عربى خفت گويند . فيجل و فيجن نيز گويند . « 1 » سداب براى تقويت بينايى ، كاهش شهوت جنسى ، و پهلو درد مفيد است بهعلاوه ضد قولنج روده و ضد خونريزى و ضد صرع بوده و براى بواسير و انسداد كبد و طحال نافع است . « 2 » سداب برى : گياهى زيبا پايا با ساقه توخالى به ارتفاع يك متر است . . براى درمان بيمارى قند خون ديابت بويژه در افراد مسن استفاده مىشود . براى تحريك ترشح شير مصرف مىشود داراى الكالوييدى به نام كالهزين و مواد ديگرى است كه هنوز شناخته نشده است كه قند خون را پايين مىآورد . « 3 » سداب را به عربى فيجن به فرانسه و انگليسى ريو گويند ، عصاره آن مدر بول و حيض و مجفف منى و قاطع باه ، سقط جنين ، محلل رياح ، مفتح سدد براى سپرز يرقان و قولنج ريحى امراض مقعد و سينه و زخم نافع است . جهت تسكين مغص وارد پهلو و سينه و تنگى نفس و سرفه مزمن و ورم حاره ريه و عرق النساء و مفاصل و لرز تبهاى باردى مفيد است . جهت حدّت بصر نافع است . خائيدن او رافع بوى پياز و سير و قند و مقوى هاضمه و در جهت ازاله فالج و رعشه و تشنج مجرب جهت ازاله در گزيدن عقرب مفيد است . * سدر به فارسى كنار و به هندى بير نامند و ثمر آن را به عربى نبق گويند . ماهيت آن : برّى و بستانى مىباشد . برّى آن ثمرش كوچكتر و خوشبو و چاشنىدار به
--> ( 3 ) - قرابادين كبير ، ص 239 . ( 1 ) - صيدنه ، ص 369 ( 2 ) - خواص گياهان دارويى ، ص 106 ( 3 ) - گياهان دارويى ، پروفسور هانس فلوك ، ص 83 .