مصطفى النوراني الاردبيلي
396
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تندتر از بستانى است و بوى سير و پياز را مىبرد . بستانى آن از درخت انار كوچكتر و پر شاخهتر و برگش ريزتر و بدبو و بسيار سبز و گويا غبارى بر آن نشسته و گلش زرد است . « 5 » دانشمندان گفتهاند : آب سداب را اگر به گوش بچكانند ، درد گوش را ساكت مىكند ، خصوصا اگر با پوست انار جوشيده شود . و اما اينكه حضرت فرمود : عقل را زياد مىكند به جهت اين است كه كندى ذهن بيشتر از غلبه كردن بلغم است و سداب بلغم را از بين مىبرد . قال من أكل السداب و نام عليه من الدوار و ذات الجنب . « 1 » پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله فرمود : هر كس سداب را بخورد و بخوابد از مرض دوار و ذات الجنب آسوده مىشود . در دستور ديگرى از امام عليه السلام آمده سداب را با روغن زيتون طبخ نموده چند قطره از آن به گوش بريزد ساكت مىشود . يؤخذ السداب و يطبخ بزيت و يقطر فيها بقطرات فانه يسكنن باذناللّه عز و جل . « 2 » سداب در فارسى ( پيم ) ، در گيلان ( سياب ) در كتب طب سنتى ( سداب ) نام برده شده . سداب گياهى است چند ساله ، در گياه خشك آن مواد كوكوزاژينين و اسكيميانين يافت مىشود . خواص كاربرد آن در دفع سموم بسيار مفيد است . در هند و چين در موارد كزاز ، سنكوپ ، استسقا ، دردهاى اعصاب ، رماتيسم تجويز مىشود . سداب داراى خواص ضد كرم و معرق و ضد اسپاسم و قاعدهآور است . شيره گياه آن براى تسكين گوش درد نافع است ، به صورت ضماد آن روى نبض دست و پا يا روى گيجگاه در دو طرف پيشانى براى رفع تشنج نيز نافع است سداب معرق است و براى معالجه تشنج و يرقان خورده مىشود . از نظر خواص بازكننده گرفتگىها و انسداد مجارى ، گازها ، باد و نفخ را تحليل مىبرد
--> ( 5 ) - تحفه ، ص 143 ؛ گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 294 ؛ شرح اسماء ، م / 279 ؛ اغراض ، ص 596 . ( 1 ) - بحار ، ج 61 ص 300 ( 2 ) - طب الائمه ، ص 20