مصطفى النوراني الاردبيلي

35

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

رازيانه به علت خاصيت مدرّى كه دارد براى اشخاصى كه نقرس و رماتيسم دارند و ضعيف البنيه شده‌اند تجويز مىشود . « 6 » رازيانه سلسله اعصاب و دستگاه هاضمه را تقويت مىكند . اگر به مدت طولانى مصرف كنند كرمهاى روده را دفع مىكند . « 1 » اگر آب رازيانه را با سرمه آميخته كرده و بر چشم بكشند شب‌كورى را از بين مىبرد . « 2 » رازيانه گياهى است خوشبو ، داراى گلهاى زرد چترى و بلنديش تا يك متر مىرسد برگهايش شبيه به برگ شبت ، تخم‌هاى آن ريز و معطر مىباشند در ميان كردها آن را براى افزايش شير مادر و بىخوابى كودك و دل درد به مصرف مىرسانند . « 3 » قسمت مورد استفاده رازيانه ريشه ، برگ و ميوه آن است و اين گياه در تغذيه و صنعت عطر سازى نيز از آن استفاده فراوان به عمل مىآيد مانند آن كه از اعضاى مختلف آن در درمان بيماريها به عنوان نيرو دهنده و زياد كننده ترشحات شير استفاده مىشود ميوه آن نيز به مصارف معطر ساختن اغذيه يا تهيه بعضى از ليكورها مىرسد . « 4 » دم‌كرده آن براى رفع سرگيجه و ميگرن به كار مىرود . خوراك آن روزى 3 مثقال همراه با غذا ، شهوت را كم مىكند و دافع بادهاى معده است . خوراك آن با گشنيز نافع يرقان است ، نيز با ديگر ادويه‌ها رفع عطش مىكند . « 5 » آب رازيانه : آب رازيانه كه از فشردن تمام قسمتهاى گياه به دست مىآيد به آب سبزىهاى ديگر به منظور تقويت اثر مدر و خاصيّت ضد رماتيسم ، ضد كرم و زياد كننده ترشحات شير افزوده مىشود . « 6 » رازيانه رومى يا انيس سبز : گياهى يك ساله از تيره جعفرى umbclliferae است ساقه بدون كرك و برگهايى با ظاهر متفاوت در قاعده ساقه و قسمت‌هاى مختلف طول آن

--> ( 6 ) - همان ، ص 54 . ( 1 ) - همان ، ص 55 . ( 2 ) - رشته مرواريد ، ج 4 ، ص 195 . ( 3 ) - طب سنتى در ميان كردان ، ص 92 . ( 4 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 3 ، ص 613 . ( 5 ) - حكيم اسفنديارى . ( 6 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 680 .