مصطفى النوراني الاردبيلي
338
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
اين گياه در رديف مهمترين گياهان مولد عسل ، رده بندى مىگردد . قسمت مورد استفاده اين گياه سرشاخههاى گلدار آن است . براى برداشت محصول معمولًا سرشاخه گلدار گياه را هنگامى كه گل به خوبى در شاخه ظاهر شده باشد قطع و بسرعت در سايه يا در محلى كه جريان هوا برقرار باشد خشك مىنمايند . علاوه بر اين ، برگهاى اين گياه را نيز براى استفاده در بازرگانى عرضه مىكنند . تركيبات شيميايى : از اين گياه در سال 1829 به وسيله HERBERGER ، مادهاى با اثر خنثى به نام هيسوپين به دست آمد كه در سالهاى بعد هم مورد بررسى قرار گرفت . اين ماده ، گلوكزيدى مشابه هپريدين شناخته شد و در هر مولكولش يك فنل ، گلوكز و رامنوز وجود دارد . طبق تحقيقاتى كه j . BALANSARD بهعمل آورد ، محقق گرديد كه گياه خشك داراى 20 درصد كولين ، يك لاكتون و يك فيتوسترول است . اسانس زوفا كه از سرشاخههاى گلدار گياه تهيه مىگردد ، بويى شبيه NENTHA ها و TANACETUM VULG دارد . مايعى بىرنگ به وزن مخصوص 925 / 0 تا 940 / 0 مىباشد اين اسانس در 7 قسمت الكل در اتر و كلروفرم حل مىگردد . خواص درمانى : داراى اثر نيرو دهنده ، آرام كننده سرفه ، خلطآور ، كمى مدر ، مقوى معده و ضد كرم است و در استعمال خارج نيز اثر التيام دهنده دارد . در بيماريهاى سينه ، جهت رفع عوارض برونشها ، مخصوصا آسم مرطوب افراد مسن ، دمكرده آن با مخلوط عسل مورد استفاده قرار مىگيرد . DR . H . LECLER ، مصرف آن را در رفع بيماريهاى مربوط به برونشها ، مخصوصا