مصطفى النوراني الاردبيلي
333
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
طعم زنجبيل سوزنده و تلخ است خواص طبى آن اين است كه مقوى معده ، ضد نفخ و درد دل و عرقآور است . مقدار مصرف آن 4 تا 8 گرم در نيم ليتر آب كه بايد ده دقيقه آن را دم كرد و در موارد ضرورى مصرف نمود . در ايران دمكرده يا جوشانده زنجبيل را براى رفع سردى و دل درد مصرف و در شهرهاى مختلف مخصوصا در قم نان قندى خوشمزهاى با آن مىپزند . زنجبيل يكى از مواد تركيبى ادويه هندى است كه به نام « كارى » معروف مىباشد و دكتر هاوزر در كتاب « چه بايد خورد و چگونه بايد پخت » از اين ادويه به نيكى ياد كرده و مصرف آن را براى بعضى از اغذيه توصيه نموده است . « 1 » زنجبيل اشتهاآور است و سموم بدن را خارج مىكند و براى رماتيسم و درد پا بسيار مفيد است . « 1 » زنجبيل غدد عرق را تحريك ، بلغم را دفع و معده و رودهها را پاك مىكند . « 2 » زنجبيل مقوى معده ، ضد نفخ ، درد دل و عرقآور مقدار مصرفى آن چهار تا هشت گرم در نيم ليتر آب كه بايد ده دقيقه دمكرده در مواقع ضرورى نوشيد و در ادويه و بعضى غذاها به كار مىبرند . اين گياه شبيه به برگ نى ، گلهايش خوشهاى و زرد رنگ ، از ريشههاى آن شاخههاى به شكل نى منشعب مىشود و در بيخ آن غدههايى توليد مىگردد كه همان زنجبيل معروف است . طعمش تند و براى معطر ساختن بعضى خوراكها به كار مىرود . اين گياه در ايران نمىرويد . كردها دمكرده آن را براى دفع سرماخوردگى ، زكام و دل درد به مصرف مىرسانند . « 3 » برگ آن متناوب ، دراز ، نوك تيز و داراى يك دمبرگ اصلى مشخص واقع در بين رگبرگهاى فرعى مايل است . زنجبيل داراى اثر نيرو دهنده ، مقوى معده ، بادشكن و ضد اسكوربوت است و اگر بر روى پوست بدن مالش داده شود ، ايجاد تحريك و قرمزى
--> ( 1 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 117 ( 1 ) - اعجاز خوراكيها ، ص 141 . ( 2 ) - همان ، ص 140 . ( 3 ) - طب سنتى در ميان كردها ، ص 101 .