مصطفى النوراني الاردبيلي

318

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

گزينش : بهترين زعفران آن است كه تر و تازه و خوشرنگ و داراى بوى تند و خوش باشد . بر موى برگ آن اندكى سپيدى باشد ، پرمايه و درست باشد ، زود رنگ دهد ، چسبنده نباشد و خرد نگشته باشد . مزاج : در اول خشك و در دوم گرم است . خواص و كاربرد : در چين معتقدند كه زعفران خون را غنى مىكند و جريان خون را تسهيل و تسريع مىنمايد . آب رنگين خيس خورده زعفران براى تعداد زيادى از ناراحتيهاى زنانگى مصرف مىشود ، از جمله براى رفع بى نظمى در قاعدگى يا در موارد نبودن قاعدگى يا در موارد خونريزيهاى خارج از اندازه بعد از زايمان يا براى مادرانى كه جنين مرده در رحم دارند ، به كار مىرود ( جونگ يائوچى ) . زعفران خشك براى تقويت معده مفيد است و قاعده‌آور و مسكّن مىباشد ولى زنان حامله و باردار بايد از خوردن آن احتراز كنند . زعفران براى تسريع بيرون ريختن دانه‌هاى سرخك تجويز مىشود . ( چيو ) . در حال حاضر به‌عنوان ادويه معطر و براى رنگين كردن غذا مصرف مىشود ولى معمولًا به‌عنوان آرامبخش براى تسكين بيمارى آسم و سياه سرفه و التهاب‌ها به كار مىرفته است ( كاريونه - كيمورا ) . زعفران طبق نظر حكماى طبس سنتى از نظر طبيعت گرم و خشك است ، خواص فرح‌آور قوى و براى تقويت حواس و مغز نافع است . مدر است و محرك قواى جنسى مىباشد . مقوى كبد و جهاز تنفسى است و نشاط و خنده ايجاد مىكند ، كليه و مثانه را پاك مىكند و بازكننده گرفتگىهاى دماغ ، كبد و طحال است . خوردن يك مثقال آن در موارد سخت زائى مفيد است . خوردن زعفران ، با عسل براى خرد كردن سنگ مثانه و استشمام آن خواب‌آور است . ماليدن آن به چشم براى افزايش ديد و رفع جرب و التيام