مصطفى النوراني الاردبيلي
310
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
جهت داء الفيل و بخور آن جهت گريزانيدن مورچه كه ديگر عود ننمايد مجرب است . « 2 » زرنباد در مكه معظمه معروف به عرق الكافور است و در بغداد به عرق الطيب و به عرف عام سيطراكى و به يونانى قلامرطون و به فارسى كثرور و به هندى كچور مىگويند . « 1 » از سرزمين چين مىآيد . ليكن از مشك زمين كلفتتر و كمبوىتر است و رنگش خاكى است . مزاج : گرم و خشك است . شاد كننده قلب است ، استفراغ را بازمىدارد ، بند آورنده شكم و از بين برنده باد رحم است . « 2 » تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در بيخ زرنباد اسانس روغنى فرّار وجود دارد ، از ساقه زيرزمينى آن ماده زرومبون جدا شده است ماده زرمبون كه يك مونوسيكليك سسكى ترپن كتون است در محيط رشد باكتريهاى مايكروكوكوس پيوجينس و اريته اورئوس و همچنين مايكوباكتريوم توبركولوزيس را متوقف مىكند يعنى نوعى آنتىبيوتيك است . خواص و كاربرد : در هند زرنباد در تمام موارد از نظر خواص جانشين زنجبيل است در هند و چين زرنباد را در الكل خيسانده و بهعنوان مقوى و محرك و تصفيه كننده خونساز مصرف مىكنند و بهعلاوه تا دو هفته پس از زايمان براى رفع ضعف و سرگيجه استعمال مىشود و لهشده و كوبيده آن را براى رفع تشنج بر سر بچهها مىاندازند ، اگر ضماد لهشده آن را روى شكم بچه بيندازند براى رفع تب مفيد است . در فيليپين از جوشانده آن در استعمال داخلى براى معالجه آسم مىخورند و در استعمال خارجى جوشانده غليظ آن را مانند
--> ( 2 ) - تحفه حكيم ، ص 134 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 94 . ( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 134 .