اگر زن باردار چوب زرشك را سه بار به شكم بزند ، يا شكم را با زرشك ببندد سقط جنين مىكند . از خونريزيهاى زيرين جلوگيرى مىنمايد . « 1 » گياهى است از رده دولپه‌ايهاى جدا گلبرگ كه تيره مخصوصى ، به نام تيره زرشكيان را به‌وجود مىآورد . زرشك ، معمولى درختچه‌اى است به ارتفاع 2 تا 3 متر كه معمولًا در حاشيه جنگلهاى غالب نقاط اروپا و ايران مىرويد ، ريشه و برگ و ميوه آن به مصارف دارويى مىرسد . « 2 » رنگ زرشك سرخ بنفش مايل به سياهى است ، مقدار خوراك آن تا 12 گرم . نافع جوش و سيلان خون و بواسير و ضعف كبد مىباشد ، مقوى جگر است ، با آب افسنتين مقوى معده است . « 3 » كتاب همدرد اسم طبى آن را BERBERIS - ARISTATA نوشته است و آن را در نسخه‌هاى مقوى معده و جگر با داروهاى مفيد استعمال كرده ، براى قى و اشتها آوردن خوراك استعمال كرده ، در بعضى نسخه‌هاى مقوى قلب مسكن اعصاب ، اسهال و براى كرم شكم استعمال نموده است . نسخه‌اى به نام جوارش فواكه براى قوت قلب و اعصاب و جگر ، زرشك را با بادرنجبويه ، دارچين ، رب گلابى كوهى ، رب انار ترش ، رب انار شيرين ، رب غوره ، سماق ، شكر ، مصطكى ، روغن ، جوهر ليمو ترش مخلوط كرده استفاده كرده است . نيز در بعضى نسخه‌هاى تصفيه خون و اسهال استفاده شده است و نيز با انار دانه و سماق و گشنيز و نمك دريايى ، مخلوط شده براى سوء هضم و جلوگيرى از قى و اشتها آوردن استفاده شده و كتاب همدرد اين نسخه را از شيخ الرئيس نقل كرده است و نيز قرصى به نام قرص زرشك براى امراض جگر و معده بيان كرده و بيشتر نسخه‌هاى مفرحات ، مسكنات و مقويات و مصفى خون زرشك را شامل كرده است . « 4 » زرشك ميوه درخت خاردارى به نام شيطرج مىباشد و ساق آن را دارهلد مىگويند و

--> ( 1 ) - قانون در طب ، ابو على سينا ج 2 ، ص 68 . ( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1734 . ( 3 ) - بستان المفردات ، ص 158 . ( 4 ) - همدرد انگليسى ، صفحات 298 - 295 - 294 - 293 - 212 - 182 - 165 - 158 - 131 - 130 - 85 88 - 82 - 79 .