مير محمد حسين مىگويد كه در اصفهان آن را نخود الوندى مىگويند آن را حل كننده محرك علاج امراض سينه ، مسكن درد شكم و علاج امراض سر و يرقان و درد مفاصل گفته است ، امروزه هم در اروپا اين گياه براى مصارف طبى جمع آورى مىشود زراوند و طويل : يك بيخ برنگ سرخ مايل به سياه است ، اين گياه را در آفريقا شجره رستم در اسپانيا شجره مصدر ، مسمقار ، مسمقران ، و در يونان : ارسطو و قسطوليطس مىگويند . زراوند مدحرج ، زراوند گرد ، اصفهانى : نخود الوندى ، نخود مريم ، هندى : كچور ، انگليسى : rotunda ، مانند فندق گرد است از بيرون زرد و از داخل مايل به سرخى است « 1 » . گياهى است از رده دولپه‌اىهاى بىگلبرگ كه تيره خاصى ، به نام تيره زراوندها را مىسازد اين تيره جزو تيره‌هاى نزديك به اسفناجيان است . گلهايش ارغوانى يا صورتى و برگهايش بىدندانه و ريز و ريشه‌اش كلفت و ميوه‌اش كروى است ارسطولوخيا ، زهرزمين « 2 » . زراوند به فتح اول و راى مهمله و الف و فتح واو و سكون نون و دال مهمله اسم فارسى است به معنى ظرف طلا و وجه تسميه آن طلايى رنگ است و به عجمى اندلس مسمقوره و معرب نزد ايشان مسمقار و مسمقران است و نزد اهل مغرب به شجر رستم و به يونانى قلسطاطيس و ارسطولوخيا مىنامند و معنى ارسطو فاضل و معنى لرخيا لفسناست ، جهت آنكه نافع عسر ولادت و مدر حيض و منقى رحم و مقوى آن به حسب واجب است و آن دو قسم مىباشد يكى طويل و آن نر است و دوم مدحرج و آن ماده است و مطلق آن زراوند طويل است « 1 » . زراوند ، سراوند : نام زراوند نامى است قديمى و بعد از اين نام بعضى آن را ارسطن گفته‌اند كه به معنى سرآمد است و كلمه لوخوس را بدان افزوده‌اند كه به معنى زن تازه زائيده است و جمله ارسطولوخوس بمعنى بافايده‌ترين دارو براى زن تازه زائيده است و از اين گياه نوعى ديگر هم هست كه ماده است و گرد آن غلتان مدحرج مىخوانند بويش

--> ( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 129 . ( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 1730 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 88 .