مصطفى النوراني الاردبيلي
274
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
زراوند گياهى است علفى با ساقه زيرزمينى چند ساله و پايا ، ساقه هوايى آن كوتاه به بلندى 30 - 40 سانتىمتر كه در محل اتصال برگها زاويه منفرجهاى دارد ، برگهاى آن كامل متناوب قلب شكل و نوك تيز است و در مورد زرآوند گرد بى دندانه و زبر و در مورد زراوند دراز با دندانه و دمبرگ است گلها كه از فاصله بين برگ و ساقه خارج مىشوند ارغوانى يا صورتى ، با بوى نامطبوع هستند ، ساقه زيرزمينى يا بيخ آن كلفت و به ضخامت حدود يك انگشت چاق مرغوبترين آن بيخى است كه به رنگ زعفرانى و ضخيم باشد و طعمى كه تلخ دارد مرغوبترين آن بيخى است كه به رنگ زعفرانى و ضخيم باشد . انواع زراوند : زراوند دو جنس است طويل و مدور صاحب الابنيه زراوند را زريوند نيز نوشته است آنجا كه در ذيل ماده زيبق گويند چون زريوند دراز با او به كار برند براى خارش بهتر است و آن بر سه نوع است : يكى را زراوند و مدحرج گويند ، يعنى جرم او گرد باشد و نوع دوم زراوند طويل است كه نبات او به علاقههاى درخت تاك ماند و علاقه او آن است كه نبات او به علاقههاى درخت تاك ماند و علاقه او آن است كه به شكل لبلاب بر درخت بود و به انواع نبات محكم شود دراز است و گرد ، دندانها سفيد كند و بن دندان سخت كند و هر دو نوع ضيق النفس و صرع را سود دارد . زراوند مدحرج به فارسى زراوند گرد و به اصفهانى نخود الوند مىنامند و اسم الزراوند باليونانى : ارسطولوخيا ، لفظ زراوند فارسى است و زراوند دراز و زراوند گرد هر دو در كشورهاى ساحل مديترانه و در آسياى مركزى مىرويد « 1 » . تيره زراوند f . aristolochiacees گونه arictolochia clematis و ساير گياهان اين جنس داراى الكالوئيد aristolochine مىباشد كه اثرش شبيه صبر زرد ولى از آن قوىتر است ، مسموميت از آن اولين بار توسط cornevin در اسب گزارش شده است علائم مسموميت عبارت است از ازدياد ضربان قلب ضعيف شدن نبض ، ازدياد ادرار ، تورّم حادّ
--> ( 1 ) - فرهنگ داروها و واژههاى دشوار ، ص 185 .