مصطفى النوراني الاردبيلي
262
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مىشود . اطباى عرب و ايران آن را لسان العصافير مرّ يا زبان گنجشك تلخ ناميدهاند و آن را قابض و بادشكن تعريف مىكنند اين دارو را در امراض مزمن سينه ، خصوصا تنگى نفس و امراض بول توصيف مىكنند و در مرض قولنج نيز مفيد است و براى سنگ مثانه و كليه و تقويت باه مفيد دانستهاند . با عسل و زعفران آن را شياف درست كرده براى حفظ جنين مفيد دانستهاند در اين نسخه عموما در هند مصرف مىشود و اين شياف را بعد از وضع حمل هم نيز استعمال مىكنند و مانند آن را اهل يونان و روم هم استفاده مىكنند ، صاحب كتاب مخزن پوست آن را تيواج ( پتواك ) نوشته است و صاحب تحفه آن را با طاليسفر هم خواص گفته و بعضى آن را پوست هندى گفتهاند كه يونانيها آن را در مرض اسهال استعمال مىكنند . اطباى اهل پرتقال نيز christopher garcia و costa اين دارو را به نام cura coru و corie de pala عنوان كردهاند rheede و درخت آن را به نام codaga pala بيان كردهاند و مىگويند : كه پوست آن به طور ضماد در مرض رماتيسم و جوشانده گرم آن براى درد دندان و امراض رودهها مفيد است ainslie گفته است كه اخيرا اين دارو در كتاب طبى بريتانيا نوشته شده است و به نام داروى conessi bark ذكر شده است . conessi bark نيز بنامهاى مختلف مثل corte de pala codaga pala و tellicherry bark در اروپا با خيلى رغبت استعمال مىشد در فارماكوپياى هند آن را داروى مفيد براى اسهال بيان كردهاند . به قول o . c dutt عصاره پوست آن مقدار 3 گرين مخلوط با يك گرين و نيم ترياك در مرض اسهال مفيداند . اطباى اروپا ترجيح مىدهند كه از گرد پوست آن جوشانده تهيه كرده و از 60 گرم پوست با يك كيلو گرم آب كه بعد از جوشاندن مقدار آب نصف شود استعمال كنند . جوهر آن به نام wrightine جوهرى تلخ است و در مرض تب نوبه و اسهال بزرگ سالان و كودكان به تجربه مفيد واقع شده است اين دارو در داروخانههاى كلكته رسما فروخته مىشود . از اين خانواده سه قسم بوته به نام kuda , kora , kura در هند معروفاند . 1 holarrhena antidysentrica 2 wraghtia tomentosa 3 wrightia tinctoria