مصطفى النوراني الاردبيلي
258
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مجتمع شدهاند ، گلهاى آن مايل به رنگ سرخ و بدون كاسه و جام و ميوه آن به صورت خوشههاى آويزان متشكل از ميوه بالدار مىباشند ، اين درخت بومى اروپا بوده از آنجا به نقاط ديگر برده شده است ، زنبورها به گلهاى اين درخت جلب نمىشوند ، زيرا كه ماده نوش در گل آن وجود ندارد . در برخى كتب قديمى فرآوردههاى دارويى آن براى معالجه مارگزيدگى ، درمان نقرس ، دندان درد و ناشنوايى توصيه شده است ، برگ و گل اين درخت امروزه بهعنوان ماده مدر و داروى شفابخش ويژهاى براى نقرس و رماتيسم مصرف مىشود . پوست ساقه آن مقوى بوده تب را پايين مىآورد و رگهاى سطحى بدن را جمع مىكند . اشخاص نقرس و رماتيسمى در مدت يك ماه با مداوا به وسيله فرآوردههاى اين درخت مداوا شدهاند . پوست تنه اين درخت به واسطه خاصيت قابض آن سختترين موارد اسهال و اسهال خونى را تسكين داده و از خونريزيها جلوگيرى مىكند . خاصيت تببرى آن در تمام حالات عفونتهاى ناشى از ويروس يا ميكروب ، كه كم كم درجه حرارت بدن را بالا مىبرد ، مؤثر است كه اين امر موجب شده است كه درمان با فرآوردههاى دارويى اين گياه هميشه مورد نظر قرار گيرد . دمكرده يا جوشانده برگهاى اين درخت بهعنوان ماده مدرّ مصرف مىشود و دمكرده پوست ساقه آن بهعنوان تببر ، ضد اسهال و جلوگيرى از خونريزيها مصرف مىشود . جوشانده غليظ برگ اين گياه جهت درمان نقرس مصرف مىشود . حمام دست و پا به منظور مداواى نقرس و رماتيسم انجام مىشود . براى درمان نقرس و رماتيسم يك مشت كامل از برگهاى خشك كرده را در يك ليتر آب جهت سه بار شستشو در روز به كار مىبرند . جوشانده ميوه ( دانه ) آن بهعنوان ماده مدرّ ، مسهل و ضد رماتيسم تهيه مىشود . گرد دانههاى زبان گنجشك جهت درمان آرتروز در اشخاص مسن به كار مىرود ، گرد پوست ساقه براى رفع تب مصرف