مصطفى النوراني الاردبيلي
256
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
براى استفاده از پوست درخت زبان گنجشك بايد 30 الى 40 گرم آن را مدت 5 دقيقه در يك ليتر آب بجوشانيد و يك فنجان از آن را قبل از غذا بنوشيد . « 1 » دمكرده زبان گنجشك مدر و براى استسقاء ، سنگ مثانه و كليه مفيد است ، اگر رماتيسم داريد 25 تا 30 گرم زبان گنجشك را در يك ليتر آب دم كنيد و ميل فرماييد تا شفا يابيد . پوست درخت زبان گنجشك مقوى خلطآور و تببر است . براى استفاده از پوست درخت زبان گنجشك بايد 30 الى 40 گرم آن را مدت 5 دقيقه در يك ليتر آب بجوشانيد و يك فنجان از آن را قبل از غذا بنوشيد . « 2 » درخت زيبايى است به بلندى 30 تا 40 متر با شاخههاى شكننده و پوست خاكسترى رنگ و صاف كه تلخ و قابض است . در هند پوست زبان گنجشك را كه تلخ و قابض است به عنوان تونيك و تببر تجويز مىكنند و برگهاى آن مسهل است . زبان گنجشك طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت ، گرم و خشك است ، جوشانده برگ آن براى رفع نقرس و رماتيسم مؤثر است . اگر برگ آن را بهطور خشك بخورند همان اثر را دارد . نا برگ آن ملين و مسهل و مدر و معرق است دمكرده پوست ساقههاى جوان آنكه تلخ و قابض است اثر تببر و خلطآور دارد . « 3 » خواص اجزاى آن : پوست اين درخت در گذشته به عنوان تببر مصرف مىشد . در قرن نوزدهم بهترين داروى نقرس به شمار مىرفت . برگ آن مدر ، ضد رماتيسم مقوى و كمى ملين است و بيشتر براى پايين آوردن اسيد اوريك بدن مصرف مىشود . در روش زموتراپى از خيسانده جوانههاى آن در گليسرين براى مداواى رماتيسم و كاهش اسيد اوريك و در رويش هسئوپاتى از تنتور مادر آن براى درمان رماتيسم نقرس و عفونتهاى مجارى ادرار زنانه استفاده مىكنند . « 1 » زبان گنجشك درخت برگ ريزى به ارتفاع 30 متر است به راحتى مىتوان از روى جوانههاى سياه روى شاخههايش آن را تشخيص داد . برگهاى اين گياه پس از پيدايش گلها ظاهر مىشود . گلهاى آن به شكل خوشه افشان بدون كاسه يا جام با پرچمهايى به رنگ قرمز مايل به قهوهاى است ، ميوهاش
--> ( 1 ) - خواص ميوهها و خوراكىها داروهاى گياهى ، ص 104 . ( 2 ) - اصول درمان طبيعى ، ص 72 . ( 3 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 70 - 64 . ( 1 ) - آشنايى با گياهان دارويى ، ص 60 .