مصطفى النوراني الاردبيلي
25
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
* رازك تعريف : عربى : حشيشة الدينار . لاتين : lupulus . انگليسى : hops گياهى است كه ميوه آن در طب حديث استعمال مىشود . « 3 » جنجل : houblon ( f ) hum ulus lupulus ( l ( شم ( رز ) : مقتطف و احمدندى از آن نام بردهاند و لوكلر آن را مشابه هليون گفته است . در ترجمه مفردات آمده كه مردم در صحبتها از آن استفاده مىكنند چون خوشبو است و آن گياهى است كه عمر طولانى دارد و در بيابانها مىرويد و امروزه در اروپا آن را مىكارند و از گل آن براى معطر كردن بعضى نوشابهها استفاده مىكنند و دانههاى كوچك آن را مانند هليون مىخورند . نوع ديگر آن جنجل ژاپن ، هوبلون دو جابون يا همولاس جاپونيكاس است . « 4 » اسم طبى آن humulus مىباشد و نيز آن را hops مىنامند و در دستور بريتانى اسم طبى آن را humulus lupulus linne ( fam horaeeac ( نوشته است كه براى قوت هضم استعمال مىشود و مقدار آن را 2 گرم نوشته است و از آن نيز رب بيان شده است و يك جوهر نمكى بنام lupuline نيز از آن حاصل مىشود و آن را به طور extrhct براى امراض هيستريك و اعصاب استعمال مىكنند مقدار خوراك آن 2 سىسى مىباشد و آن را مسكن اعصاب توصيف نمودهاند . « 1 » گياهى است ) فر . humulus lupulus ) . U ( ، houblon ) از تيره گزنهها از دسته شاهدانهها بوى گلهايش معطر و مطبوع و شبيه بوى سنبل الطيب و طعم آنها تلخ و با احساس سوزش و
--> ( 3 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 104 . ( 4 ) - لسان العرب ، ص 126 . ( 1 ) - دستور بريتانى ، ص 1273 - 1066 - 1084 - 433 .