مصطفى النوراني الاردبيلي

20

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

خواص : دافع تعفن قابض ، محلّل اورام ، مواد را مىپزد زخمها را صاف مىكند گرد آن را با شكر مخلوط نموده خوراكش با آب نافع اسهال و كثرت حيض و پيچش شكم و جريان منى را مفيد است در سرفه كهنه و مرض دق روغن راتينج را با نبات و شكر مخلوط نموده مىخورانند استعمال داخلى بر ريه اثر دارد . دافع تعفن و منفث بلغم است و لكن در طب جديد استعمال داخلى نمىكنند . « 1 » اسم آن راتينج و قهقر نوشته شده است و بيشتر در مرهمها بطور دواى خارش ، بهق و بواسير استعمال مىكنند و مخلوط آن با كره و طلايش نافع ترك پا است و در مرض ضيق النفس دود آن نافع است . نفع خاص : منفث بلغم و مقوى بصر . مصلح : شير و روغن ، مضرّ براى گرم مزاجها و بدل آن براى چشم ، انزروت مقدار خوراك از 1 تا 2 گرم مىباشد . « 2 » اسم فارسى آن را لعل معيرى و به هندى دهونا مصلح آن را اشياى چرب و شير نوشته‌اند همچنين مقوّى دماغ و بصر است ، همراه شربت سكنجبين اگر 2 گرم آن را بخورند بدن را لاغر مىكند خوراكش با عسل مدر حيض است و در مرض استسقاء و رعشه مفيد است ماليدن آن در دهان مقوى لثه است سرمه‌اش مقوى چشم است براى پركردن زخم خيلى مفيد است . « 3 » و نيز اسم طبى آن را shorea robasta resin بيان كرده‌اند كه با صمغ عربى قرص درست كرده براى اسهال مزمن و ضعف معده و زخم روده‌ها استعمال كرده‌اند و نسخه مرهم معروف مرهم باسليقون كه براى تحليل ورم و التهاب و زخمها فايده دارد و اجزاء آن مرمكى زفت رومى ، بهروزه خشك ( صمغ درخت صنوبر ) روغن كتان و موم مىباشد در آن نيز راتيانه جزئى مهم مىباشد و نيز مرهم راتيانه كه با كافور و كات و روغن و موم درست مىشود براى

--> ( 1 ) - المفردات ، ص 257 . ( 2 ) - مخزن المفردات ، ص 194 . ( 3 ) - بستان المفردات ، ص 146 .