مصطفى النوراني الاردبيلي

167

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

و روغن زيت مختلف الانواع است زيت خشك و گرم و تر است در يك درجه . و روغن شيره گرم و تر است در يك درجه و طبع را نرم مىكند . و روغن گل سرد و خشك است در يك درجه . و روغن بادام شيرين گرم و تر است در يك درجه . و طبع و خاصيت روغن‌ها مشابهت دارد انواع حبوب را كه از او حاصل شود يا چيزى كه در او پرورده شود . ابو ريحان مىگويد : زنبق و رازقى ، روغن ياسمين را مىگويند و از انواع او نيكوتر آن است كه او را از دارابجرد يعنى دارابگرد به اطراف نقل مىكنند . و در عراق روغن ياسمين را زنبق مىگويند . و رازقى به لغت عرب كتان را مىگويند . و روغن عسلى را نيز گفته و مىگويند در زمين سور ، يا درختى است كه از او روغن بيرون مىآيد كه به صورت عسل ماند بلكه از عسل جرم او سخت‌تر باشد و او مسهل است و اعضاء را ماده ( مانده ) كند و اندام را سست مىگرداند . « 1 » روغن فشار اول زيتون بهترين روغن خوراكى است . چرب كردن موى سر با روغن زيتون كهنه از سفيد شدن و ريختن مو جلوگيرى مىكند . در ميوه‌هاى چرب و غلات به اندازه كافى چربى موجود است و احتياجى به خوردن روغن در كار نيست همچنين از روغن‌هايى كه به طريق سرد به دست مىآيد مانند روغن زيتون تصفيه نشده و روغن غلات استفاده مىشود كه در آنها تمام ويتامين‌ها به حد وفور وجود دارد . روغن خشخاش ، آفتابگردان ، كتان ، كنجد ، بادام زمينى و مانند آنها با خواص متعدد و ممتاز براى بدن بسيار مفيد است . « 1 » دارچين داراى يك نوع روغن مايع فرّار و داراى خواص مقوى و ضد درد معده است . روغن ذرت در رفع اگزما ، بيماريهاى جلدى اطفال نوزاد مفيد است .

--> ( 1 ) - صيدنه ، ج 1 ، ص 305 - 306 . ( 1 ) - نجات از بيماريها ، ص 30 و 45 .