مصطفى النوراني الاردبيلي
150
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
دهن السنبل : روغن سنبل ، معده سرد را نيك بود چون بر جايگاهش طلا كنند . دهن الخلاف ( بيد ) : روغن بيد سدد در جگر بگشايد و يرقان را سود مىكند و سرد و تر است در درجه دوم ، چون بوى كنند صداعى كه از حرارت بود بنشاند و درد سپرز ساكن گرداند و آماس و سددش نيز ، و دل قوى مىگرداند و مغز و همه سددها بگشايد . « 1 » روغن بزرگ : از دانه كتان ، روغنى به نام روغن بزرگ استخراج مىشود . رنگ اين روغن اگر بدون مداخله حرارت تهيه شده باشد زرد روشن و اگر به كمك گرما به دست آمده باشد مايل به قهوهاى است و اختصاصا مصرف صنعتى دارد . روغن بزرگ داراى گليسريدهاى اسيدهاى چرب مانند لينولئيك ، لينولئيك اولئيك و به مقدار كم استئاريك و پالمتيك است . خواص درمانى روغن بزرگ : نرم كننده خوبى است و در رفع يبوستها از آن استفاده مىشود روغن بزرگ به علت دارا بودن اسيد لينولئيك در رفع بيماريهاى جلدى اثر مفيدى دارد . « 2 » روغن پنبه : از دانههاى پنبه تحت اثر فشار بدون مداخله گرما و بعدا تحت اثر فشار و وارد كردن آب جوش روغن مذكور به دست مىآيد . روغن پنبه مايعى است كه قبل از تصفيه شدن رنگ زرد تيره داشته در گرماى 2 تا 4
--> ( 1 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 138 - 153 . ( 2 ) - گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 411 - 412 - 413 .