مصطفى النوراني الاردبيلي
106
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
گاوميش و خصوصا صحرايى آن از همه غليظتر و همه آن گرم و تر است . « 1 » روغن كرچك و روغن ترب يك تأثير دارند و هر دو گدازنده هستند و روغن كرچك از روغن ترب قوىتر است و روغن ترب از روغن كرچك گرمتر مىباشد و شبيه روغن زيتون كهنه است . روغن ترب در دوم گرم و خشك است . روغن سوسن و ياسمن در سوم گرم و خشكند . روغن گزنه و كاجيره در اول گرم و در دوم ترند . روغن نرگس در اول تر و در دوم گرم است . روغن هيرى و روغن حب البان و روغن بادام تلخ در اول ترند . روغن شاخه تاك و روغن گل و سيب در سردى رسانى و قبضى به هم نزديكند و روغن به هم همين حال را دارد . روغن بابونه معتدل الحراره و روغن شبت شبيه آن است و گرمتر . روغن نرگس در اثر بخشى شبيه روغن شبت است ليكن بويى تندتر از بوى روغن شبت دارد و چون روغن شبت با سر سازگار نيست روغن بنفشه قبوضيت ندارد ليكن چيزى از سردى با او است . روغن سداب گدازنده است ، ما در اين جا خواص آنها را بيان مىكنيم . روغن بادام و بويژه بادام تلخ باز كننده است . روغن سيب و به هم قبض و هم سردى بخشند . روغن بابونه مسكن درد ، برنده غلظت ، تراكم و تحليل برنده بخار است . روغن سوسن ملين است و اندامان را توان بخشد و رساننده است و درد را تسكين دهد . روغن آس اندامان را محكم مىكند و نيرو مىبخشد و از روغن به ، سردى بخشتر است و مادههاى تراونده را باز مىدارد .
--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 69 .